همايش انجمن زمين شناسی ايران

نهمين همايش انجمن زمين شناسي ايران

دانشگاه تربيت معلم تهران 8 و 9 شهريور 1384

 

نهمين همايش سالانه انجمن زمين‌شناسي ايران با حضور جمعي از اساتيد و کارشناسان علوم زمين کشور، به مدت دو روز، در دانشگاه تربيت معلم تهران برگزار شد.

 

نهمين همايش انجمن زمين‌شناسي ايران با نواخته شدن سرود جمهوري‌اسلامي ايران آغاز و دکتر فريد مر رييس انجمن زمين‌شناسي، آقاي دکتر اميني دبير همايش و خانم دکتر کديور معاونت پژوهشي دانشگاه تربيت معلم ايراد سخنراني نمودند.

 

در اين همايش كه به صورت سالانه برگزار مي‌گردد، مقالاتي توسط کارشناسان زمين‌شناسي کشورمان با گرايش‌‌هاي گوناگون ارائه مي‌گردد. مقالات ارائه شده با گرايش‌هاي تکتونيک و ژئوفيزيک، آب‌شناسي، زمين‌شناسي مهندسي، رسوب شناسي و زمين‌شناسي نفت، چينه‌شناسي و فسيل و... مي‌باشند. لازم به ذکر است مقالات در قالب سخنراني و پوستر ارائه مي‌گردد.

 

در اين همايش کتاب سال زمين‌شناسي و زمين‌شناس نمونه سال نيز انتخاب و در مراسم اختتاميه همايش معرفي و مورد تقدير قرار خواهند گرفت .همچنين نمايشگاهي از دستاوردهاي موسسات و ارگان‌ها نيز در حاشيه برگزاري اين همايش داير بود.

 

به گفته دکتر صدرالدين اميني دبير همايش انجمن زمين‌شناسي، از 336 مقاله‌اي که به دبيرخانه سازمان‌زمين‌شناسي ارسال شده، 228 مقاله پذيرفته شده و 77 مقاله نيز مردود بوده است.


از ميان مقالات پذيرفته شده 130 مقاله به صورت سخنراني و 99 مقاله به صورت پوستر بوده که در دو نوبت صبح و بعدازظهر مورد بررسي قرار مي‌گيرد و بهترين مقالات معرفي خواهند شد.

 

دکتر صدرالدين اميني اظهار داشت:در بعضي موارد مقالات پوستري معنا و مفهوم بهتري از مقاله‌هاي مکتوب دارند.

وي در پايان افزود: در سال آينده رشته‌هاي محيط زيست و GIS نيز به بخش مقالات اضافه خواهد شد.
  

دکتر صدرالدين اميني درباره مقايسه همايش‌هاي مرتبط با زمين‌شناسي در جهان و ايران گفت: يکي از دلايل ضعف علوم پايه نسبت به علوم ديگر عدم توجه به اين علوم در ايران است. به طوري که هر ساله به طور سنتي در ايران يک همايش برگزار مي‌شود. ولي در کشورهاي اروپايي در سال چندين همايش در رابطه با اين موضوع برگزار مي‌کنند که از اهميت ويژه‌اي برخوردار است.

 

وي گفت: ما در تلاش هستيم که اطلاعات خود را در رابطه با علوم پايه به‌خصوص علوم‌زمين ارتقاء داده و همراه با علم روز پيش برويم و اميدواريم با پي‌‌گيري‌هاي مداوم سطح علمي کليه علوم را افزايش دهيم.

 

نهمين همايش انجمن زمين‌شناسي ايران امروز به کار خود پايان خواهد داد.


پايگاه اينترنتي انجمن زمين شناسي ايران:www.gsoi.ir

                                                    info@gsoi.ir

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ۱۱:۱٦ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٥ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

تاريخ ۲۴ ساعته کره زمين

تاریخ 24 ساعته کره زمین

برگردان: حمید همایونی

  از کتاب : A short history of nearly everything. Bill Bryson

 

First published in Golbang newsletter  

Issue 64, October 2005

 

 

دانشمندان تخمین می زنند که از عمر کره زمین حدود 5/4 میلیارد سال می گذرد. تصور کنید که این 5/4 میلیارد سال را در یک شبانه روز فشرده ایم و ببینیم در این مدت ازنظر علمی وقایعی که کره خاک را همراه با حیات و کوه ها و اقیانوس ها و قاره ها به شکل امروزی آن درآورده اند چه بوده و با چه فاصله زمانی از یکدیگر و در چه مدت رخ داده اند.

 

 

An 80 cm Anomalocaris reconstruction of Burgess Shale times belonging to Earth Sciences Museum at the University of Waterloo, Canada.

 

 

خوب بیائیم با هم این روز پر هیجان را شروع کنیم.

 

حیات صبح زود ساعت 4 پدیدار می گردد. لیکن این نوع حیات تنها بصورت یک ارگانیزم تک سلولی بسیار ساده ای می باشد و تقریبا" تا 16 ساعت دیگر یعنی حدود ساعت 8 شب دیگر هیچ پیشرفتی در فرم حیات مشاهده نمی شود. کره خاکی تا حدود ساعت هشت و نیم شب یعنی پس از گذشت پنج ششم عمرش چیزی برای عرض اندام در عالم ندارد جز لایه ای نازک از میکربهای بی قرار. سپس نهایتا" نخستین گیاهان دریائی پدیدار گشته و 20 دقیقه بعد Jelly Fish  ها و سپس حیوانات دوره    Ediacaran1  پا به عرصه حیات می گذارند. (گفتنی است که فسیل این موجودات ابتدائی اولین بار توسط یک شخص استرالیائی بنام Reginald Sprigg  کشف گردید ) ساعت نه و چهار دقیقه شب Trilobites   ها یا همان بندپایان سه بخشی شناکنان وارد صحنه می شوند.

بلافاصله پس از آنها موجودات شکیل کشف شده در Burgess Shale   پدیدار می شوند. کمی مانده به ساعت 10 شب گیاهان کم کم روی خشکی نیز ظاهر شده و لحظاتی بعد درحالیکه کمتر از 2 ساعت به پایان روز باقی مانده اولین حیوانات خشکی (یعنی غیر دریائی) نیز پدیدار می گردند.

به همت حدود 10 دقیقه هوای مناسب و مطبوع تا حدود ساعت  10:24 کره زمین تحت پوشش جنگلهای انبوه Carboniferous  یا ذغال دار قرارمیگیرد که رسوبات همین جنگلها تمامی ذغال سنگ کنونی زمین را بدست می دهند .

دایناسورها به تدریج درست قبل از ساعت 11 شب وارد صحنه شده و فقط حدود 45 دقیقه  دوام می آورند. نسل دایناسورها 21 دقیقه مانده به نیمه شب منقرض شده و عصر پستانداران آغاز می گردد.

انسان یک دقیقه و 17 ثانیه مانده به نیمه شب پدیدار می شود. شنیدنی است که تمامی تاریخ مدون بشر در این مقیاس بیشتر از چند ثانیه به طول نمی انجامد و از آنهم جالبتر اینکه عمر طبیعی یک انسان فقط لحظه ای بسیار بسیار کوتاه را در برمی گیرد.

در طول این روز خارق العاده و سریع قاره ها به این سو و آن سو سرخورده  و بی محابا به یکدیگر برخورد میکنند. کوهها سربه فلک کشیده و سپس آب شده و فرو می ریزند. اقیانوسها می آیند و می روند و لایه های یخی عقب و جلو می زنند.

در طول این مدت تقریبا" در هردقیقه سه بار در جائی از کره خاکی جرقه عظیمی مشاهده می شود که نشانگر برخورد سنگ آسمانی بزرگی به اندازه سنگ آسمانی Manson   و یا شاید بزرگتر با کره زمین می باشد.

جای بسیار تعجب است که در چنین شرایط سخت و ناپایداری موجودات یا اصولا" هرچیز دیگری جان سالم به درببرد در حقیقت چیزهای زیادی هم دوام نمی آورند.

 

 

1- The Ediacaran period is the last geological period of the Neoproterozoic Era, just before the Cambrian. It ranges from approximately 635 to 542 million years before the present. Historically this name has been variously used by researchers, but its status as an official geological period was ratified in March 2004 by the International Union of Geological Sciences (IUGS) and announced on May 13, 2004, the first new such period declared in 120 years.

 

 

 

 

اطلاعاتی بیشتر، برگرفته از بخش فارسی اطلاعات عمومی اینترنتی ویکی پدیا:

http://fa.wikipedia.org

 

دیرین‌شناسی

دیرین‌شناسی یا دیرینه ‌شناسی به بررسی آثار و بقایای موجودات گذشته می پردازد و برپایه پیدایش و نابودی این آثار که سنگواره نامیده میشوند سن نسبی لایه های زمین را تعیین کرده همچنین محیط زیست موجودات دیرینه را مشخص میکند. دانش دیرین‌شناسی به شاخه های گوناگونی (گیاهی وجانوری) تقسیم میشود. فسیلها از دوره کامبرین دارای اهمیت میشوند ولی ظهور ناگهانی آثار موجودات در دوره کامبرین بیانگر ریشه دار بودن آنها در زمانهای پیش از این دوره می باشد.اما شواهد کمی در این رابطه وجود دارد که از جمله آنها میتوان شبه باکتریهائی با سن ۳.۸ میلیارد سال را نام برد. 

سنگواره یا فسیل

سنگواره یا فسیل به بازمانده‌های کانی‌شده جانوران و گیاهان یا بازمانده‌های دیگر مثلآ ردپا گفته می شود. فرآیند سنگواره‌شدن فرایندی کم‌اتفاق است زیرا کانی‌های طبیعی معمولآ تجزیه شده و دوباره وارد چرخه مواد می گردند. برای اینکه یک سازواره(ارگانیسم)، سنگواره شود میبایست روی آن هرچه سریعتر با مواد رسوبی پوشیده شود. سنگواره‌ها و روند سنگوارگی انواع گوناگونی دارند. سنگواره‌ها معمولآ از خود مواد بازمانده از سازواره تشکیل شده‌اند، ولی هستند سنگواره‌هایی که تنها شامل اثر و رد یک سازواره مثلآ رد پای یک دایناسور یا خزنده می شوند. به اینگونه سنگواره‌ها، سنگواره‌های ردّی می گویند. دانش بررسی سنگواره‌ها دیرین‌شناسی نام دارد.

ازمناسب ترین مکانهابرای تشکیل سنگواره ها میتوان به "حاشیه دلتاها" و "اطراف کوه‌های آتشفشانی قدیمی که خاکستر ازآنهامتصاعد می‌شود" و "دریاهای کم عمق" و "یخچالها" و "باتلاقها" نام برد از آثارسنگواره ها برای اثبات نظریه های زمین‌ساخت ورقه ای و تکامل تدیجی استفاده شده است. در علم زمین شناسی مطالعه دانشگاهی فسیلها در دو مبحث (درس) میکروفسیل و ماکروفسیل صورت می‌پذیرد.

بررسی دیرینشناسان نشان می دهد که نخستین دایناسورها پیرامون 230 میلیون سال پیش - که به دوران تریاسه معروف است - در بخشهایی از آرژانتین و برزیل کنونی بوجود آمده اند. در این میان از نخستین گونه های دایناسورها می توان به پگاه‌دزد   (Eoraptor)ها که از کوچک ترین نوع گوشتخوار بودند اشاره کرد، طول این جانداران به حدود یک متر می رسید.

سنگواره این نوع از دایناسورها برای نخستین بار در سال 1991 در دره ای که روزگاری یک رودخانه پر آب از آنجا می گذشت در آرژانتین پیدا شد. این دره که امروزه حوزه آبگیر ایسکیگوآلاستو  (Ischigualasto)  نام دارد خشک می باشد.

همچنین پژوهشهای دیرینشناسان نشان می دهد که حدود 65 میلیون سال پیش نسل این جانداران غولپیکر از دنیا رفته است و به باور برخی نظریه‌پردازان انواع پرندگان امروزی از نوادگان برخی از انواع گوشتخوار دایناسورها می باشند. هر چند بسیاری دیگر معتقد هستند که این نگره هنوز جای بحث بسیار دارد. اینکه دایناسورها در کدام بخشهااز کره زمین می زیستند پرسش پیچیده ای نیست، چرا که سنگواره‌های این جانوران در تمامی قاره ها مشاهده شده اند. بویژه اگر دقت کنیم که در آن دوران - 230 میلیون سال گذشته - قاره های کنونی به یکدیگر پیوسته بودند و طی 165 میلیون سال رفته‌رفته از یکدیگر فاصله گرفته اند.

 

 

دورانی که دایناسورها در آن می زیستند دوران میان‌زیوی (Mesozoic) نامیده می شود که شامل سه دوره گوناگون به نام های تریاسه و ژوراسیک و کرتاسه نامیده می شود. سه دوره نامبرده بترتیب مربوط به 215، 150و 70 میلیون سال پیش بود است. تمامی دایناسورها در تمام دوره هایی که از آنها یاد کردیم نمی زیستند، بعنوان نسل مثال گونه ای دایناسور ها بنام استگوسور ( Stegosaurus) که در دوران ژوراسیک می زیستند حدود 80 میلیون سال پیش از آغاز دوران کرتاسه از بین رفته است.

نامگذاری به ظاهر عجیب دایناسورها معمولا" از ترکیب دو واژه لاتین یا یونانی صورت می گیرد که به یافتگاه سنگواره، وضع ظاهری و نوع بدن، شیوه تغذیه و بسیاری موارد دیگر مربوط می شود. امروزه زیستشناسان دقیقا" از همین روش نامگذاری برای نامگذاری جانوران بهره میگیرند. برای نمونه نام استگوسور از دو بخش یونانی و لاتین تشکیل یافته و به معنای مارمولکِ پوشیده است. شاید بتوان در فارسی این جانور را "پوشمولک" نام گذاشت. کاربرد پسوند -مولک به عنوان برابر saurus در فارسی میتواند کمک بسیاری در درست کردن یک سیستم نامگذاری فارسی برای این دسته از جانوران باشد.

 

 

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ۱۱:۱٤ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٥ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

آزبست در آب آشاميدنی

آزبست در آب آشاميدني/, نشاط مجد.

مجد، نشاط
آب و محيط زيست , ، شماره 37، صفحات 34-32
h t t p : / / d a t a b a s e . i r a n d o c . a c . i r

مقاله زير که تحت عنوان آزبست در آب آشاميدني از طريق شبکه اينترنت دريافت شده در راستاي مقالات قبلي در زمينه آزبست درج مي‌شود و بيانگر نظر نشريه آب و محيط زيست در اين رابطه نيست . روي هم رفته مطالب اين مقاله چنين ارزيابي مي‌شود: -1 مقاله با نتايج تحقيقاتي در زمينه پخش الياف آزبست در آب اشاره مي‌کند ولي سرطانزا بودن يا نبودن آن مي‌تواند مبنايي براي تحقيقات بعدي در اين زمينه باشد. -2 مقاله با سبک ادبي ماهرانه‌اي کاربرد آزبست در آب را با خطر سرطانزايي تنفس الياف آزبست در يک تصوير قرار مي‌دهد و خواه و ناخواه در ذهن خواننده رابطه‌اي منطقي بين دو مورد برقرار مي‌کند. -3 مقاله استفاده از آب شبکه آزبست بخور را مطرح مي‌کند که موضوع جديدي است که جاي تامل دارد. در هر صورت حذف لوله‌هاي آزبست مي‌بايد با معرفي جايگزين مناسبي براي آن توام باشد. ضمن اينکه اين جايگزين نيز بايد به لحاظ آثار زيانبار بر سلامتي مورد بررسي قرار گرفته و اطمينان حاصل شود که به لحاظ مشخصات فني و اقتصادي تفاوت چنداني با لوله‌هاي آزبست ندارد. گرچه سازمان بهداشت جهاني در نشريه 1997 به بي‌خطر بودن الياف آزبست در آب آشاميدني تاکيد داشته و حد مجازي براي آن پيشنهاد نمي‌کند و اين در حالي است که سازمان حفاظت محيط زيست آمريکا ميزان 7 ميليون الياف آزبست با طول بيش از 10 ميکرون در آب آشاميدني را مجاز مي‌داند.

آزبست / عوارض آزبست / سرطانزايي / آب آشاميدني
Asbestos / Asbestos effects / Drinking water

Serial no: 00153733 == Call No. : 48106




  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ۱۱:۱۳ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٥ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

همايش انجمن زمين شناسی

در مراسم افتتاحیه نهمین همایش انجمن زمین‌شناسی ایران، ابتدا آقای دکتر امینی دبیر همایش گزارشی از روند برگزاری همایش ارائه کردند. به گفته ایشان، در همایش امسال، 308 مقاله دریافت شد که مقاله‌های پذیرفته شده در دو نوبت صبح و بعد از ظهر در دو روز کاری ارائه شدند.

 

دکتر فرید مر، رئیس انجمن زمین‌شناسی ایران، در سخنان خود، ضمن اشاره به نقش علوم‌زمین در جامعه، آقای دکتر عبدالمجید یعقوب‌پور را به عنوان زمین‌شناس برجسته سال معرفی کردند.

 

انتخاب آقای دکتر یعقوب‌پور بر اساس خدمات ارزشمند ایشان در آموزش زمین‌شناسی در دانشگاه‌های کشور، پژوهش و تربیت دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری، و نقش فعال در شوراها و کنگره‌های علمی کشور بوده است. آقای دکتر یعقوب‌پور نیز در مراسم افتتاحیه سخنانی ایراد کردند.

 

در مراسم اختتامیه، پس از معرفی رسمی زمین‌شناس برجسته توسط آقای دکتر مر، دکتر یعقوب پور، لوح تقدیر خود را از آقای دکتر مر و هیئت رئیسه جلسه دریافت کردند.


در این مراسم، کتاب‌های برگزیده سال نیز به اين شرح معرفی شدند:

در شاخه ترجمه؛ کتاب زمین‌ساخت جهانی ترجمه آقایان دکتر جمشید حسن‌زاده و دکتر سروش مدبری از انتشارات دانشگاه تهران

در شاخه تالیف؛ کتاب ژئوشیمیرسوبی تالیف آقای دکتر محمد‌حسن آدابی از انتشارات شرکت آرین‌زمین

 

منبع: gsoi.ir

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ۱۱:۱۱ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٥ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

چينه شناسی

چینه شناسی (Stratigraphy)


فهرست مقالات چینه شناسی

مباحث علمی مباحث کاربردی و تجربی
محیط‌های قاره‌ای
محیط‌های حد واسط
محیط‌های دریایی
تغییرات سطح دیا
ایزو ستازی و چینه شناسی
چینه شناسی و پالئو ژئوگرافی
چینه شناسی آب و هوایی
چینه نگاری حوادثی
نبودهای چینه نگاری
حدو مرز دوران‌ها
چینه نگاری فیزیکی
تعیین سن مطلق با آمینو اسیدها
چینه نگاری مغناطیسی
چینه نگاری لرزه‌ای
چینه نگاری شیمیایی
تطابق چینه نگاری
انطباق بیوستر استیگرافی
چینه نگاری زیستی
چینه شناسی سنگی
ساختمانهای لغزشی
بو ایناژ
لایه بندی تدریجی
گنبدهای نمکی
کرونوستراتیگرافی
ژئو کرونولوژی
اشکوب
چین «زمین شناسی»

ریشه لغوی

چینه شناسی یا Stratigraphy از دو واژه یونانی stratos به معنی چینه (لایه – طبقه) و کلمه graphos به معنی نگاشتن ترکیب شده است و علمی است که اصولا از روابط موجود بین طبقات سنگهای رسوبی بحث می‌کند.

دید کلی

  • مطالعات چینه شناسی از یک طرف مبتنی بر شناخت توالی طبقات رسوبی در زمانهای مختلف زمین شناسی به منظور پی بردن به تاریخ حوادث زمین و تکامل موجودات بوده ، از طرف دیگر تغییرات جانبی رخساره‌ها در مکانهای مختلف را بررسی می‌نماید که به وسیله آن با وضع جغرافیایی گذشته زمین در هر زمان آشنا می‌شویم.

  • بطور کلی در مطالعات چینه شناسی حوادث مختلف زمین (مانند پدیده‌های ولکانیسم ، گرانیتیزاسیون ، رسوب گذاری ، دگرگونی و ...) مورد بررسی قرار می‌گیرد.

  • امروزه به عبارت ساده منظور از علم چینه شناسی ، مطالعه و شناخت رخساره‌ها در زمانها و در مکانهای مختلف و ارتباط آنها با یکدیگر می‌باشد.

تاریخچه علم چینه شناسی

  • در سال 1500 میلادی لئوناردو داوینچی (1519-1452 میلادی) صدفهای فسیل شده را در شمال ایتالیا پیدا کرد. وی متوجه شد که این صدفها در نواحی دریایی وجود دارند. این لایه‌ها را بعدا استنو مطالعه کرد و به این واقعیت پی برد که این صدفها به علت پوسته شکننده خود نمی‌توانسته‌اند مسافت زیادی را طی کرده باشند. همچنین وی متوجه شد که در بین لایه‌ای فسیل‌دار ، لایه‌ای فاقد فسیل وجود دارند. داوینچی حدس زد که طغیانهای فصلی رودخانه‌ها موثرتر از یک طغیان جهانی هستند.

  • بی شک یکی از پیشگامان علم چینه شناسی که خدمات ارزنده‌ای به این علم کرد، نیکلاس استنو محقق برجسته دانمارکی مقیم شهر فلورانس بود. استنو به چند واقعیت مهم پی می‌برد، او متوجه شد که مطالعه یک لایه رسوبی بسیار مهم می‌باشد، چرا که دانه‌ای سنگینتر و سپس دانه‌ای ریزتر ته نشین می شوند و هر تغییر در این کمیت‌ها موجب لایه بندی می‌شود. وی این واقعیت مهم را بیان کرد که یک سری لایه که دارای مجموعه‌های تخریبی و فسیلی هستند با هم انباشته نشده‌اند بلکه لایه‌های پایینی قدیمی‌تر از لایه‌های بالایی هستند و بر همین اساس وی اصل روی هم قرار گرفتن لایه‌ها را بیان کرد.

  • در سال 1723 یک طبیعت شناساس انگلیسی به نام جان وودوارد لایه های رسوبی شمال فرانسه و انگلستان را بر اساس صدفهای مشابه تطابق داد. در سال 1870 شیمیدان برجسته فرانسوی لاووازیه به ارزش تعیین سن توسط فسیلها و همچنین به ارزش آنها در تعیین شرایط محیط گذشته پی برد.

  • بر اساس اصل یکسان گرایی Uniformitarianism جیمز هاتن ، در سال 1905 ، جی کی اصل «زمان حال کلید گذشته است» را عنوان کرد. یعنی با مطالعه حوادث امروزی زمین شناسی می‌توان در گذشته زمین نیز این حوادث را پیدا کرد. امروزه این اصل را Principle of Actualism می‌نامند که برای معادل فارسی این اصل می‌توان اصطلاح حال معیاری را به کار برد.

انشعابات علم چینه شناسی

کاربرد علم چینه شناسی

  • علم چینه شناسی نقش مهمی در زمینه‌های مختلف زمین شناسی اقتصادی دارد. از این علم در حفاریهای مربوط به ذخایر نفت و آب و همچنین در کشف کانسارهای رسوبی و تعیین سن نسبی رگه‌های معدنی استفاده می‌نمایند.

  • در حفاریهای مربوط به آبهای زیرزمینی نیز برای شناسایی چگونگی وضع ساختمانی و یافتن طبقات غیر قابل نفوذ و عمق سطح ایستابی از چینه شناسی استفاده می شود.

  • علم چینه شناسی کمک شایانی به کشف کانسارهای رسوبی از قبیل بوکسیت ، سولفورها ، نیتراتها ، فسفاتها ، خاک نسوز (کانی‌های رسی) ، ذغال سنگ و از این قبیل ... که هر یک تحت شرایط خاص رسوبی در ادوار مختلف زمین شناسی تشکیل شده است، می‌نماید. به عنوان مثال وجود کانسار بوکسیت در پرمین بالایی ایران معرف شرایط مطلوب برای تشکیل این کانسار است. بنابراین کشف کانسار بوکسیت در نقاطی که سنگهای پرمین بالایی وجود دارد، امکانپذیر است. همچنین مطالعات چینه شناسی معلوم داشته است که ژوراسیک زیرین و میانی در ایران غربی و مرکزی دوره گسترش بیشتر و وسیع تر تشکیلات ذغالی است.

ارتباط چینه شناسی با سایر علوم

  • علم چینه شناسی ، تاریخ حوادث زمینی را بر ما معلوم می‌دارد. بنابراین ، می‌توان گفت که این علم تقریبا با تمام علوم زمین شناسی کم و بیش در ارتباط است. در این مورد فسیل شناسی اساس و پایه علم چینه شناسی به شمار رفته ، این دو رشته رابطه نزدیکی با یکدیگر پیدا می‌کنند.

  • در اصل پیوستگی لایه‌های رسوبی ، شناسایی خواص سنگ شناسی هر رخساره ، چینه شناسی را با علم سنگ شناسی مربوط می‌کند سرانجام رویهم قرار گرفتن طبقات که ممکن است در اثر عوامل تکتونیکی تغییر کرده باشد، جهت یافتن طبقات همزمان و ایجاد تطابق چینه شناسی بین آنها ، علم تکتونیک را با چینه شناسی مربوط می‌کند. علاوه بر اصول نامبرده می‌توان از روی قواعد و قوانین رسوب شناسی ابتدا و انتهای تشکیل یک طبقه رسوبی را دقیقا تعیین کرد.


تاریخچه بحث درباره این صفحه

ایجاد شده توسط: حسین خادم آخرین اصلاحات: شنبه 26 دی, 1383 [09:39:54 ] توسط بابک خسروشاهی تعداد بازدید ها: 2436

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ۱۱:٠۸ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٥ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

پيدايش منظومه شمسی

مسئله پيدايش زمين اهميت زيادي دارد. بدون داشتن تصور درستي درباره پيدايش زمين نمي‌توان ساختمان دروني كنوني زمين و رويدادهايي را كه در اعماق آن رخ مي‌دهد، درك كرد. در اعصار باستان تصورات مربوطه به پيدايش زمين و ساير سيارات منظومه خورشيدي داراي جنبه مذهبي بود. از جمله در عصر يونان قديم هومر (Homere) زمين را به صورت قرص فرض مي‌كرد. كه اطراف آن را دريايي بزرگ احاطه كرده است و يونان را مركز آن مي‌دانست و چنين بيان مي‌داشت كه اين قرص روي ستون‌هاي محكمي كه بر دوش رب‌النوع اطلس استوار است. شرقي‌ها از جمله معتقدين دين برهما تصور مي‌كردند كه ستونهاي مزبور بر روي چهار فيل عظيم‌الجثه قرار گرفته است.
دراين‌جا نظريات مختلف پيدايش زمين را به دو دسته كلي 1- نظريه‌هاي تصادفي يا دوتايي 2- نظريه‌هاي تكاملي يا انفرادي تقسيم مي‌كنيم.
1- نظريات تصادفي : در اين دسته نظريات تصور مي‌‌شود كه زمين و سيارات در نتيجه تأثير متقابل خورشيد و يك جرم سماوي ديگر تشكيل شده‌اند و بدين جهت آنها را نظريه‌هاي دوتايي نيز مي‌‌خوانند. در اينجا فقط از نظر سابقه تاريخي و به اختصار به آنها اشاره مي‌كنيم.
1-1 نظريه بوفون : در سال 1745 بوفون فرانسوي نظر داد كه تشكيل زمين و سيارات ممكن است نتيجه جدا شدن قطعاتي از خورشيد در اثر برخورد با يك ستاره دنباله‌دار باشد. با شناخت امروزي از ستاره‌هاي دنباله‌دار اين نظريه را مردود مي‌دانند. ولي در آن زمان كليسا بوفون را متهم به انكار اسطوره كتاب مقدس درباره آفرينش كرد. و او بناچار از نظريات خويش چشم پوشيد.
2-1 : نظريات چمبرلين و مولتن: اين دو دانشمند آمريكايي در فاصله 1901 تا 1905 نظريه‌اي را عرضه كردند كه براساس اين نظريه در اثر عبور ستاره‌اي از نزديك خورشيد، در اثر نيروي جاذبه زايده‌اي از خورشيد به سمت ستاره خارج شده و دماي زياد گازهاي تحت فشار آن سبب ايجاد انفجارات متعدد شده و قسمت‌هاي سنگين‌تر اين قطعات جدا شده هسته اوليه سيارات را تشكيل داده است.
3-1 : نظريه جفريز- جنيز: اين نظريه در سال‌هاي 1918 و1919 عنوان شد. در اين نظريه فرض مي‌شود، كه خورشيد در زمان تشكيل سيارات حجم خيلي زيادتري داشته و عبور ستاره ديگري از نزديك آن سبب شده است كه توده باريك و درازي از خورشيد جدا شود. اين توده به علت ناپايداري به قطعاتي تقسيم شده است به هنگام نزديك‌ شدن اين توده‌ هابه خورشيد در اثر نيروي جاذبه خورشيد قسمت‌هايي از بعضي سيارات جدا شده و اقمار آنها را تشكيل داده است.
4-1 : نظريه راسل: راسل منجم امريكايي در سال 1935 پيشنهاد كرد كه ممكن است خورشيد در بدو امر يك ستاره دوتايي و ستاره دومي به مراتب از خورشيد كوچكتر بوده است و در اثر برخورد بين اين ستاره كوچك و ستاره اصلي سيارات منظومه شمسي بوجود آمده‌اند.
2- نظريات تكاملي: اين نظريه‌ها تشكيل سيارات را براساس تكامل تدريجي آنها بيان مي‌كند كه در زير آنها را به ترتيب قدمت بررسي مي‌كنيم.
1-2 : نظريه كانت: براساس اين نظريه كه در سال 1755 بيان شد. خورشيد امروزي در مركز توده‌ايي از گاز و ذرات جامد ريز، موسوم به نبولا (Nebula ) قرار داشته و نبولا در اثر نيروي جاذبه حول خورشيد درگردش بوده است بعداً در اثر سردشدن در اين توده اوليه، مراكز مختلفي بوجود آمده، كه دور هريك از اين مراكز، قسمتي از نبولاي اصلي به گردش درآمده و سيار ات و اقمار آنها را تشكيل داده است.
2-2 : نظريه لاپلاس: در سال 1769، لاپلاس كتابي بنام شرح سيستم جهان منتشر كرد كه نظرياتي راجع به منشأ سيارات بيان شده است.
برطبق نظريه لاپلاس، سياره‌ها از يك ماده رقيق كه اطراف خورشيد اوليه، را فراگرفته و ابعاد آن از حدود ابعاد منظومه فعلي بيشتر بوده است، بوجود آمده‌اند بتدريج ماده رقيق ياد شده خنك و متراكم شده و در اثر تراكم سرعت گردش آن زياد شده است و پس از مدتي نيروي گريز از مركز كه به قسمت‌هاي بيروني توده اثر مي‌كرده، از نيروي جاذبه خورشيد بيشتر شده و در نتيجه كمربندهايي نظير آنچه كه امروز به دور زحل ديده مي‌شود بوجود آمده، و بعدها در اين كمربندها شكاف‌هايي بوجود آمده، و بتدريج سيارات بوجود آمده‌اند.
3-2 : نظريه لي‌گونده (Ligonde ) : در اواخر قرن نوزدهم، لي‌گونده فرضيه شهابي تشكيل منظومه شمسي را بيان كرد. وي معتقد بود تراكم ماده معلول دو علت است يكي برخوردهاي غيرالاستيك ذرات و ديگري وجود نيروي چسبندگي بين آنها، و نتيجه گرفت كه در اثر وجود اين دو نيرو، ماده در يك قرص دوار متراكم شده و بعدها سيارات از آن بوجود آمده‌اند.
4-2 : نظريه كويپر: در سال 1949 كويپر تحقيق درباره منشأ منظومه شمس را آغاز كرد. وي معتقد شد كه سيارات در اثر يك رشد دائمي و به هم پيوستن قطعات كوچك بوجود نيامده‌اند بلكه در اول به صورت جرم سياره بزرگتر از اندازه فعلي تشكيل شده و با از دست دادن مقداري ماده به صورت سيارات كنوني درآمد.
كويپر پيدايش جرم بزرگ اوليه را در نتيجه بروز آشفتگي در ماده ابري اوليه مي‌داند وي معتقد بود كه ماده اوليه ابري شكل و خورشيد در يك زمان بوجود آمده‌اند و خورشيد خود نيز محصول تراكم ماده ابري شكل است كه سيارات اوليه از آن تشكيل شده‌اند. او معتقد بود كه سياره‌هاي اوليه موقعي تشكيل شده‌اند كه خورشيد هنوز شروع به تشعشع نكرده بود.
5-2 : نظريه يوري: در سال 1951 يوري دانشمند آمريكايي نظريه‌ايي را عنوان كرد كه تا حدودي با ساير نظريات متفاوت، و بر اطلاعات ناشي از نجوم متكي بود وي تشكيل زمين را نتيجه انباشتگي و تراكم ذرات جامد دانست او عقيده داشت كه سطح اجرام (سياره سان) كه زمين و سيارات از اجتماع آنها بوجود آمده در ابتدا گرم بوده است.
6-2 : نظريه آلفون: آلفون فيزيكدان سوئدي نيز نظريه خويش را بين سالهاي 1942 تا 1954 عرضه و تكميل كرد وي معتقد بود كه در موقع تشكيل سيارات، خورشيد در ميان يك توده داغ و يونيزه واقع، و ميدان مغناطيسي قوي داشته و گازهاي موجود در اطراف آن، هادي الكتريسيته بوده است. آلفون توضيح مي‌دهد چهار توده گازي بوجود آمده، كه اولي از هليوم، دومي از هيدروژن- سومي از كربن و چهارمي از آهن و سيلسيم تشكيل شده است البته در هر يك از اين توده‌ها، ناخالصي‌هايي از توده‌هاي ديگر نيز وجود داشته است به نظر وي بعدها، سيارات به ترتيب از اين چهار توده بوجود آمده‌اند.
7-2 : نظريه هويل (Hoyle ) اين نظريه در سال 1955 به وسيله هويل دانشمند انگليسي عنوان شده است هويل تشكيل سيارات را به تشكيل خود خورشيد مربوط مي‌كند وي معتقد است كه همه آنها از ابري گازي شكل كه داراي ميدان مغناطيسي و در حال چرخش بوده، بوجود آمده‌اند. اين ابر تحت تأثير جاذبه موجود بين ذرات تشكيل دهنده خود متراكم شده و در حاليكه بتدريج سرعت چرخش آن افزايش مي‌يافته، كم‌كم به صورت يك بيضوي مسطح درآمده است. او با محاسبه نشان مي‌دهد كه در لحظه‌ايي كه قطر استوايي توده به حد مدار فعلي عطارد مي‌رسد د قسمت مركزي توده تدريجاً منقبض مي‌شود و بالاخره خورشيد را تشكيل مي‌دهد.
مطابق اين نظريه، تركيب قرص گازي با تركيب خورشيد فعلي و ستارگان و مواد موجود بين ستارگان تفاوت كمي دارد. يعني اساساً شامل هيدروژن- هليوم ومقدار ناچيزي از عناصر سنگيني است در ابتدا به علت گرماي خورشيد، تنها عناصر سنگين مي‌توانند به صورت ذرات ريز كه در عقب گاز قرص قرار مي‌گيرند به گسترش و انباشتگي خود ادامه دهند.
سيارات خاكي كه به طور عمده از آهناكي- سيليسيم و منيزيم تشكيل شده‌اند به اين ترتيب به وجود آمده‌اند.
8-2 : نظريه اشميت: نظريات اشميت اولين بار در سال 1943 انتشار يافت و پس از مرگ وي در سال 1956 نظرياتش با تغييرات جزئي توسط همكارانش كوزلوسكايا حلمي لون- ولبدينسكي مجدداً عرضه شد. بنا به نظريه اشميت، سطحي كه امروز مدار اغلب سيارات در آن واقع است استواي خورشيد اوليه بود. و ماده تشكيل دهنده سيارات، كه بيش از تشكيل آنها به صورت ماده ابري شكلي در اين سطح پخش بوده، به دور خورشيد حركت مي‌كرده است.
اشميت تشكيل سيارات را به دو مرحله تقسيم مي‌كند:
مرحله اول : تشكيل اجرام متوسط به ابعادي در حدود سياره سان‌ها از ماده ابري شكل اوليه.
مرحله دوم: تشكيل سيارات از يكي‌شدن اجرام مرحله اول است.
اگر فرض كنيم كه توده‌هاي مخلوط از ذرات جامد و گاز به صورت ابر و به شكل قرص در استواي خورشيد اوليه قرار داشته است در اثر انباشته‌شدن ذرات جامد در وسط قرص فاصله آنها كم و در نتيجه نيروي جاذبه ميان آنها زياد شده واين خود تراكم زياد ماده را سبب شده است. پس از مدتي در نقاط مختلفي از قرص، اجرام جامدي از انباشتگي ذرات جامد بوجود آمده‌اند در اثر برخورد اجرام به يكديگر و خردشدن آنها، به هر حال پس از بوجود آمدن تعداد زيادي از اين اجرام، مرحله دوم يعني مرحله تشكيل سيارات از اجرام سياره‌سان شروع شده است بعضي از اجرام سياره‌ سان با جرم بيشتر و خردشدگي كمتر، در حقيقت جنين سياره‌هاي امروز بوده‌اند.

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ۱٢:٠٥ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢٥ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

آتشفشان ۳

كوه‌هاي آتشفشاني با كوه‌هاي معمولي بسيار تفاوت دارند، به اين دليل كه اين كوه‌ها توسط فرايندهايي نظير چين‌خوردگي يا بالاآمدگي يا فرسايش ايجاد نشده‌اند بلكه در اثر تجمع مواد فوراني، بمب‌هاي آتشفشاني و يا خاكسترهاي آتشفشاني ايجاد شده اند. يك آتشفشان معمولاً يك كوه و يا يك تپه مخروطي شكل است كه در اثرتجمع مواد مذاب اطراف دودكش كه به مخزن مواد در زير زمين وصل است ايجاد شده است.
حركت مواد مذاب توسط نيروي ارشميدس و يا فشار گازها و به دليل سبك‌تر بودن ماگما از سنگ‌هاي اطراف خود به بالا رانده مي‌شود و در نهايت در نواحي از پوسته كه ضعيف مي‌باشد پوسته را شكسته و ماده مذاب به سطح زمين مي رسد و بدين‌ترتيب است كه فوران صورت مي گيرد. در صورتي كه آتشفشان انفجاري باشد به صورت قطعات لاوا و سنگهاي ديگر به هوا پرتاب مي شوند، دراين صورت قطعات درشت بلوك‌ها و بمب‌ها در اطراف آتشفشان نهشته مي‌شوند و همچنين ممكن است ذرات ريز خاكستر توسط جريان‌هاي بادهاي استراتوسفري پيرامون كره زمين حركت كرده و درنهايت رسوب مي كنند. مواد مذابي‌كه در زيرزمين قرار دارند و از طريق دودكش يا لوله آتشفشاني به طرف بالا حركت مي‌نمايند و به آن اصطلاحاً ماگما ‌مي‌گويند. اما بعد از اين‌كه اين ماگما از آتشفشان فوران نموده به آن گدازه گفته مي شود.گدازه هنگامي كه از دودكش به خارج حركت مي‌نمايد ماده گداخته متخلخلي و سرخ ميباشد. اما در اثر سرد و اكسيد شدن به رنگ خاكستري، قرمز تيره و يا رنگهاي ديگر تغيير مي‌كند. گدازه‌هاي خيلي داغ، داراي گاز فراوان (حاوي آهن و منيزيم) به صورت سيال بوده و جرياني نظير قير داغ دارند. ماده مذاب موجود در زيرزمين كه در حال صعود به طرف قسمتهاي بالاي پوسته زمين مي‌باشد حاوي بلورها، قطعات سنگهاي دربرگيرنده گازهاي محلول مي‌باشد. در حين سرد شدن ماگما در داخل زمين كه معمولاً به آرامي صورت مي‌گيرد بلورهاي كانيهاي مختلف تشكيل شده و در نهايت كل ماگما به صورت جامد در آمده و سنگهاي آذرين دروني و يا سنگهاي ماگما‌تيك را ايجاد مي كند. اين مواد از طريق شكستگي ها به طرف بالا حركت مي كنند. در برخي از مواقع مواد مذاب در داخل زمين تجمع حاصل كرده و اشكالي نظير باتوليت، دايك را مي‌سازند.گازهاي موجود در گدازه را مي‌توان با گاز موجود در يك شيشه نوشابه مقايسه نمود. هنگامي كه انگشتمان را بر روي درب شيشه گذاشته و آن را به شدت تكان مي دهيم گاز جدا شده از نوشابه به صورت حباب‌هايي ايجاد مي‌شود و هر گاه انگشتمان را به صورت ناگهاني برداريم محتويات داخل نوشابه به بيرون فوران خواهد نمود. گازهاي داخل ماگما نيز چنين رفتاري را از خود نشان مي‌دهند.جدايش شديد گازها از گدازه ممكن است سنگي بنام پوميس را تشكيل دهد. اين سنگ به‌علت وجود حباب‌هاي گاز در آن بسيار سبك بوده و بر روي آب شناور مي‌باشد. در بسياري از آتشفشان‌هاي انفجاري رخ مي‌دهد كه شدت انفجار آنقدر زياد بوده كه مقداري از مواد تشكيل دهنده آتشفشان به هوا پرتاب شده و بمب‌ها و خاكسترهاي‌آتشفشاني و گرد و غبار آتشفشان‌ها را تشكيل ‌دهند.اگر ماگما نزديك به سطح زمين سرد شود سنگ‌هاي آذرين ريزبلور و يا شيشه‌اي را بوجود مي‌آورد. در صورتي كه دما در سطح زمين به سرعت كاهش يابد سنگهاي ولكانيكي را بوجود مي‌آورد. كه از مشخصه آنها مي‌توان قرار گرفتن بلورها در زمينه‌‌اي شيشه‌ و يا مواد كريستالي دانه‌ريزتر را نام برد. و هر گاه ماگما در اعماق زمين قرار داشته باشد و هرگز به سطح زمين نرسد به آرامي سرد شده و بنابراين در نهايت سنگ‌هاي آذرين با بلورهاي درشت را ايجاد مي نماد. پس از بلوري شدن نهايي و سنگي شدن ممكن است اين توده‌ها تحت تأثير عواملي نظير فرسايش پس از هزاران و ميليون‌ها سال در سطح زمين نمايان شود و بدين‌ترتيب توده‌هاي بزرگ از سنگهاي آذرين دروني ظاهر مي‌شوند. مثلاً گرانيت الوند همدان و يا گرانيت علم‌كوه از مثال‌هاي بارز در اين رابطه مي‌باشد

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ۱٢:٠۳ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢٥ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

آتشفشان ۲




img/daneshnameh_up/0/0a/volerucan3.jpg

فورانهای آتشفشانی معمولا براساسی شکل دهانه ای که از آن فوران صورت می گیرد، محل قرار گیری دهانه در کوه آتشفشان، شکل و نوع مخروط آتشفشانی و بالاخره خصوصیات عمومی فوران (آرام یا شدید – انفجاری یا غیر انفجاری) طبقه بندی می شوند.
گدازه های اسیدی به علت درصد Sio2 بالا و درجه حرارت نسبتا پایین دارای گرانروی (ویسکوزیته) بالا و سیالیت پائین بوده و در نتیجه به صورت انفجاری همراه با مواد پرتابی می باشد. اما در گدازه های بازیک به علت درصد Sio2 پائین و درجه حرارت نسبتا بالا، گرانروی پائین بوده و سیالیت افزایش می یابد و در نتیجه مواد پرتابی با مقدار کم و فوران آرام انجام می شود


انواع فوران


 

1-نوع هاوایی:


این نوع آتشفشان به شکل گنبدی می باشد و بیشتر مخروط آن از گدازه رقیق با ضخامت زیاد و گسترش کم است. ارتفاع این نوع آتشفشان نسبتا کم است. از دهانه آن اغلب گدازه های بازیک با سیالیت بالا و مواد پرتابی کم، بیرون می ریزد.
به علت وجود میزان کم گاز در گدازه این نوع آتشفشان، فوران جریانی در آن دیده می شود.ماگمایی که به سطح می رسد، معمولا به صورت فواره یا چشمه های گدازه ای خارج می شود. این نوع آتشفشان در جزایر هاوایی به تعداد زیاد یافت می شود. در جزیره ایسلند نیز از این نوع آتشفشان یافت می شود.

img/daneshnameh_up/d/dd/250px-Volcano_q.jpg


2- نوع استرومبولی:


در آتشفشان های نوع استرومبولی ماگمای نسبتا رقیق با ترکیب بازیک و مواد پرتابی کم تا زیاد می باشد که مواد پرتابی به صورت ریتمی از اسکوری های ملتهب‏، لاپیلی و بمب می باشد. عمده فعالیت این نوع آتشفشان در ساحل غربی ایتالیا دیده شده است. فعالیت های آرام استرومبولی از دهانه های باز صورت می گیرد و گدازه های نسبتا سیال در افق های بالایی مجرای آتشفشان وجود دارند.
به علت گرانروی بالای ماگما، خروج گاز زیادتر از انواع ماگماهای سیال نوع هاوایی صورت می گیرد.
فوران های طولانی مدت استرومبولی می تواند مخروطهای مختلط را تشکیل دهد، در حالی که فوران های کوتاه مدت معمولا مخروط های اسکوری دار را تشکیل می دهند. خاکستر در این نوع آتشفشان کم بوده و به هنگام انفجار تولید ابرهای سبک وزنی را می کند.شیب مخروط این نوع آتشفشان از شیب آتشفشان نوع هاوایی خیلی بیشتر است.

img/daneshnameh_up/5/53/volcano.jpg


3- نوع وولکانو:


در نوع وولکانو، گدازه های خمیری شکل، دهانه آتشفشان را مسدود می کند و مانع خروج گازها و بخارات می شود. پس از آن که فشار گازها و بخارات بر اثر تراکم زیاد شد، انفجارات شدید تولید می کند. بر اثر انفجار، ذرات مواد مذاب با فشار به خارج رانده شده و بر اطراف پرتاب می شوند و تولید ابرهای ضخیم و وسیعی از خاکستر را می کنند. این ذرات خاکستر، پس از سرد شدن در اطراف دهانه آتشفشان ریخته شده و تولید مخروطی از خاکستر می کند. این نوع مخروط آتشفشانی اغلب دارای دو شیب است که یکی به طرف دهانه و دیگری به طرف خارج است گدازه مذاب در آن ها به صورت روانه، خیلی کم و نسبتا محدود است.

یک کوه آتشفشان ممکن است مدتی به شکل یک نوع و مدتی دیگر به شکل نوعی دیگر آتشفشانی می کند. چنان که آتشفشانی کوه وزوو و اتنا. گاهی از نوع استرومبولی و زمانی از نوع وولکانو می باشد.

4- نوع پله:


در آتشفشان نوع پله که در جزیره مارتینیک قرار دارد، مجرای آتشفشانی به وسیله گدازه بسیار لزج و خمیری شکلی مسدود می شود و در نتیجه گازها و بخارات برای خود سوراخ و راهی در دامنه و پهلوی کوه پیدا می کنند. ابرهای سوزان در این نوع آتشفشان تقریبا شبیه نوع وولکانو می باشند ولی شدت خروج آنها از دهانه زیادتر است. به علاوه، حرکت آنها موازی با سطح زمین و گاهی مایل با آن است، در حالی که در نوع وولکانو این حرکت به صورت قائم می باشد.
در آتشفشان نوع پله، اغلب مواد مذابی که خیلی غلیظ و خمیری شکل هستند با فشار زیاد از دهانه خارج می شوند و به شکل سوزنی در دهانه کوه منجمد می شوند که به این مواد منجمد شده در دهانه کوه، سوزن پله می گویند.

5- نوع کومولوولکان یا کوپول:


مخروط این نوع آتشفشان به شکل گنبد است که به یک طرف بیشتر متمایل است. این نوع آتشفشان در شرایطی تقریبا مشابه نوع پله ایجاد می شود. قطعات بزرگی از سنگ، که از دهانه این نوع آتشفشان خارج می شود، ممکن است دارای سطوح صیقلی یا مخطط باشند

منبع:

حق تکثیر برای پایگاه ملی داده‌های علوم زمین
تمام حقوق محفوظ است.

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ۱٢:٠۱ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢٥ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

آتشفشان


آتشفشانم

img/daneshnameh_up/1/13/arenal-volcano.jpg

آتشفشان یک ساختمان زمین شناسی است که به وسیله آن مواد آتشفشانی (به صورت مذاب ، گاز ، قطعات جامد یاهر 3)از درون زمین به سطح آن راه می یابند. انباشتگی این مواد در محل خروج، برجستگی هایی به نام کوه آتشفشان ایجاد می نماید.
آتشفشان یکی از پدیده های طبیعی و دائمی زمین شناسی است که در طول تاریخ زمین شناسی نسبتا بدون تغییر باقی مانده و در ایجاد، تحول و تکامل پوسته و گوشته زمین نقش اساسی داشته و دارد.
تولید مواد آتش فشانی و پدیده های مؤثر در ایجاد آتشفشان از دوره پرکامبرین تا عهد حاضر تغییر چندانی نداشته است و آنچه در این راستا تغییر کرده است، نوع دانسته ها، چگونگی اندیشیدن و نحوه بهره گیری از آنهاست.آتشفشانها پدیده های جهانی هستند و در سایر کرات منظومه شمسی به ویژه سیارات مشابه زمین یک پدیده عادی محسوب می شود و آتشفشان بی شک در کیهان نیز رخ می دهد.
همچنین پوشش سطحی ماه اغلب با سنگ های آتشفشانی پوشیده شده است و بارزترین ارتفاعات مریخ توسط آتش فشانها ساخته شده است.

فوران های فومرولی در برخی کرات مانند قمر آیو در سیاره مشتری یک پدیده عادی می باشد. زبانه های آتش و لکه های خورشیدی را جدا از ماهیتشان، می توان نوعی فوران آتش فشانی در خورشید تلقی نمود.
علم آتشفشان شناسی به مباحث نحوه تشکیل و تحول ماگما، چگونگی جابجایی و حرکت انواع مواد، گدازه ها و ماگماها و نیز تحولات آنها در اتاقک های ماگمایی، چگونگی فعالیت آتش فشان ها و گسترش مواد آتشفشانی در سطح زمین، چگونگی تحول مواد آتشفشانی و ... اشاره می کند. علم آتشفشان شناسی از برخی علوم زمین چون پترولوژی ، تکتونیک جهانی، ژئوشیمی، چینه شناسی ، رسوب شناسی ، ژئوفیزیک ، کیهان شناسی و برخی دیگر از علوم تجربی مانند شیمی، فیزیک ، آمار و ریاضی کمک می گیرند.
 
منبع:سايت رشد
  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ۸:٠۱ ‎ق.ظ روز جمعه ٢۱ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

به ياد بم

زمین لرزه های اخیر در نقاط مختلف ایران فجایع انسانی دردناکی به بار آورده است ؛ زلزله بم بزرگترین فاجعه انسانی سال 2003 میلادی در جهان شناخته شد ، و زمین لرزه روز 8 خرداد صدها قربانی در نواحی مختلف کشور گرفت.
در این زمینه با دکتر مهدی زارع دارای مدرک
phd زلزله از فرانسه و کارشناس پژوشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله به گفتگو نشسته ایم که می خوانید.

ـ با توجه به زمین لرزه 2/6 ریشتری حاصل از فعالیت اخیر گسل شمال البرز که درنتیجه آن بسیاری از شهرهای شمال کشور به لرزه درآمد و موجب وحشت مردم از جمله ساکنان تهران شده است،فعالیت گسل های استان تهران را چگونه ارزیابی می کنید؟

بر اساس تحقیقات انجام شده روی رسوبات جوان گسل شمال تهران، شواهد زمین شناسی محکمی وجود دارد که نشان می دهد پهنه گسل های شمال تهران بسیار فعال است. گسل شمال تهران یک قطعه 60 کیلومتری است که در ادامه خود در غرب به گسل "ماهدشت" در جنوب به گسل"کرج" و از سمت شرق به گسل "مشاء" در محل "کلانده" شهرستان دماوند متصل می شود. سیستم گسل های شمال تهران را تا 250 کیلومتر می توان دنبال کرد. این گسل ها در دهه های اخیر فعالیت مهم و مخربی نداشته اند. در 18 اسفند سال 81 زلزله ای به بزرگی 6/3 ریشتر در سوهانک اتفاق افتاد و در مهرماه امسال زلزله ای 3 ریشتری در شمال شهر تهران داشتیم. اوایل دهه ی 70 دنباله غربی گسل شمال تهران فعال شد و زلزله هایی ایجاد کرد. بر اساس تاریخ زلزله های ایران،حدود 80 سال پیش، در سال 1309 در اثر فعالیت شدیددنباله شرقی این گسل در روستای مبارک آباد زلزله بزرگی رخ داد. این گسل پیش از آن نیز در زمان فتحعلی شاه زلزله های بزرگ و فاجعه آمیزی به وجود آورده است. در جنوب تهران، گسل های متعددی وجود دارد که همگی فعال هستند از جمله گسل های "ایوانکی" ، "ری" ،"کهریزک" و گسل "رباط کریم".
محل دقیق این گسل ها در جنوب تهران به این شرح است که گسل "ایوانکی"واقع در جنوب شرق از منطقه ایوانکی میگذرد ، گسل "ری" که از شمال و جنوب شهرری می گذر، گسل "رباط کریم" نیز از گرمسار آغاز و تا سه راه افسریه ادامه دارد.

ـ بنابراین تمام ساختمانهای واقع در جنوب شهر که غالبا" نیز غیر استاندارد ساخته شده اند در جنوب و شمال تهران مورد تهدید جدی زلزله هستند؟

بله ساخت و سازها در شمال تهران حتی اگر دارای مقاومت و ایمنی باشد به دلیل ساخته شدن بر روی شیب های تند از درصد تخریب بالاتری نسبت به ساختمان هایی که بر سطوح صاف احداث شده اند برخوردارند. یکی از مهمترین مسائلی که میزان تخریب را در جنوب شهر تهران افزایش می دهد، مسئله تشدید است.در گسل جنوب
تهران اثر تشدید خاک می تواند میزان تخریب را به چند برابر برساند به این معنی که خاکهای نرم آبرفتی که تشکیل دهنده دشت تهران هستند می توانند امواج زلزله را تشدید کنند.
نمونه بارز اثر تشدید در زلزله،زمین لرزه ایست که در شهر مکزیکوسیتی رخ داد. مرکز زلزله ای که در این شهر اتفاق افتاد 320 کیلومتر از شهر فاصله داشت ولی به دلیل اثر تشدید خسارات شدیدی در این شهر به بار آمد.در این زمینه در حال حاضر تعدادی از دانشجویان دوره دکتری در حال بررسی خاکهای آبرفتی و ضخامت دقیق خاک این گسل ها بوسیله حفاری و با استفاده از دستگاه های لرزه نگاری هستند.

ـ از گسل های فعال کشور چه گسل هایی بیش از همه در معرض بروز زلزله هستند؟

گسل های فعال زیادی در سطح کشور وجود دارد که فعالیت آنها بسیار تهدید کننده است.از جمله گسل "بیدخت"کنار شهر گناباد، گسل "بجستان" کنار شهر بجستان، گسل "جیرفت" کنار شهر جیرفت، گسل "کوبنان" کنار شهر کرمان و گسل های بسیار دیگری در شهرهایی چون رشت، ساری، یزد و تبریز نیز به دلیل عبور گسل ازکنار آنها مورد تهدید زلزله هستند.

ـ برای پیش بینی تخمینی زمان وقوع زلزله چه روش هایی وجود دارد؟

پیش بینی زمانی البته با در نظر گرفتن احتمال، یک کار علمی است. یکی از این روش ها، نمونه برداری و تعیین سن وقوع زلزله برای تشخیص دوره بازگشت زمین لرزه است.اگر در پروسه زمانی تا 15 هزار سال گذشته که به دوره "هولوسن" یعنی زمان عهد حاضر زمین شناسی، زلزله ای به دلیل فعالیت گسل مورد نظر، رخ داده باشد، در مواردی "نشسته های" یا "رسوبات" سطحی آبرفتی جوان روی آن گسل جمع شده و امکان نمونه برداری و تعیین سن زمان وقوع زلزله مسیر است.

گسل هایی که در این دوره زمین شناسی فعالیت کرده باشند، گسل فعال شناخته می شوند. بخشی از این گسل های فعال که تاریخچه فعالیت آنها به مربوط 3 هزار سال اخیر است بر اساس تاریخ تمدن در منطقه فلات ایران به وقوع پیوسته است و فعالیت آنها را می توان با مطالعه کتابهایی مانند تاریخ زمین لرزه های ایران جستجو کرد. بخشی از این گسل ها نیز هیچ زلزله های مهمی نداشته ولی فعال هستند و زمین لرزه های پی در پی کم اهمیتی داشته اند و همواره انتظار فعالیت شدید این گسل ها می رود.
البته باید در نظر داشت که همیشه نمی شود از حفاری و نمونه برداری نمونه های قابل استنادی به دست آورد. با در نظر داشتن حرکت زمین توسط شبکه های زلزله نگاری و بررسی مداوم یک بازده زمانی نیز می توان به شکل تخمینی فعالیت های یک گسل را تحت نظر داشت.

ـ ثبت زمین لرزه دستگاه های لرزه نگار بر اساس چه مولفه هایی است؟

حرکت امواج زمین ترکیبی از حرکتهای مختلف است که در سه محور متعامد بر اساس مختصات کارتزین تحلیل می شود. دستگاه لرزه نگار حرکت زمین را در سه مولف ثبت می کند، یکی از این مولفه ها، مولفه قائم و دو مولفه دیگر افقی است.جهت مولفه عمودی، شمالی _ جنوبی و جهت دو مولفه افقی، شرقی _ غربی است.

ـ آیا از نظر زمین شناسی، فعالیت آتشفشان ها و فعالیت گسل ها می توانند به یکدیگر مرتبط باشند؟

دماوند به عنوان تنها کوه آتشفشان ایران حدود 36 هزار سال پیش از خود فعالیت نشان داده و از لحاظ زمین شناسی این کوه آتشفشان، فعال محسوب می شود. علاوه بر این آبهای گرم و گازهایی که از دماوند متصاعد می شود دلیل عینی فعالیت آن است. از نظر فعل و انفعالات درونی زمین، آتشفشان و زمین لرزه با یکدیگر ارتباط مستقیم دارند ولی باید درنظر گرفت که مسئله فوری و ضروری کشور ما آتشفشان نیست چرا که ایران در طول تاریخ آتشفشان خیز نبوده است.

ـ به چه دلیل تا کنون مراکز زلزله شناسی ایران نتوانسته اند اطلاع رسانی کافی جهت معرفی گسل ها فعال داشته باشند و باهشدارهای خود، مردم را متوجه زلزله خیزی مناطق خود کند؟

موسسه های زلزله شناسی وظیفه انتقال وضعیت زلزله خیزی به روز را در نواحی مختلف کشور دارند. این موسسه ها باید اطلاعات دقیق را هر روزه به ستاد بحران اعلام کنند . به دلیل این که در ایران توان اجرایی در مواقع بحران بسیاری پایین است و این موضوع را تا کنون در مراحل مختلف از امداد رسانی تا اسکان در تمامی حوادث غیر مترقبه ای که در کشور رخ داده است به وضوح دیده ایم، بی توجهی به اطلاع رسانی و هشدار کارشناسان موجب می شود که مردم نسبت به خطرات منطقه بومی خود نا آگاه باقی بمانند و ایمنی لازم را در ساخت و سازها لحاظ نکنند.تا کنون اطلاع رسانی از سوی کارشناسان زلزله در تمام موقعیت های ایجاد شده از جمله سمینارها و سخنرانی ها انجام شده است ولی مسوولین توجهی به هشدار ما ندارند. به عنوان مثال کارشناسان زلزله ساخت و ساز در حریم گسل شمال تهران را ممنوع اعلام کرده اند ولی شهرداری ها با اکتفا به گزارشات بی ارزش از نظر مطالعاتی و بی توجهی به هشدارها پروانه ساخت صادر می کنند.این در حالی است که در صورت فعالیت شدید گسل و وقوع زلزله شدید در شمال تهران به ویژه به دلیل ساخته شدن برج ها و آپارتمان های بلند به روی شیب ها تخریب تمام برج ها قطعی و امداد رسانی به آن منطقه تا دو روز نا ممکن خواهد بود.

ـ تعریف کارشناسی از "حریم گسل" چیست و برای گسل شمال تهران چه حریمی را بر آورده کرده اید؟

حریم گسل فاصله مشخص شده ای از گسل است که ساخت هر گونه سازه ای در آن محوطه ممنوع شناخته می شود. معمولا گسل ها شامل چند قطعه هستند. البته می توان حریم گسل را در تمام طول گسل یکسان بر آورد کرد . این روش در صورت مطالعات ضعیف بر روی گسل اتفاق می افتد ولی به شکل دقیق تر هر قطعه از گسل حریم مشخصی دارد. اگر شیب گسل مشخص باشد حریم گسل به سمت شیب بیشتر است. حریم گسل بر اساس روابط تجربی تعریف می شود. رابطه تجربی رابطه ای است که بر اساس داده های محدوده ای که در آن گسیختگی دیده می شود از جمله طول گسل و بزرگای زلزله تعریف می شود. حریم گسل در سه حریم محافظه کارانهتحت عناوین حریم قطعی ،حریم متوسط و حریم بزرگ تعریف می شود و همانطور که گفته شد این حریم برای هر گسل تعریف منحصر به آن گسل را دارد.
حریمی که برای گسل شمال تهران تعریف کرده ایم 900 متر از طرفین گسل تعیین شده است. در این حریم تنها فضای سبز یا پشته سبز می تواند احداث شود و هیچ سازه حساسی نباید در این محدوده ساخت.

ـ در ساخت و احداث سازه ها چه روش هایی برای کاهش میزان خسارت باید اتخاذ کرد؟

بشر باید از پهنه های خطر ناک دور شود. در تایین محل شهرک های جدید و تمامی پروژه های عمرانی باید کارشناسی های دقیق از نظر فاصل گسل فعال تا محل مورد نظر انجام شود و مانند شهرک هایی که در سالهای اخیر ساخته شده است تنها به گزارشات ناشیانه و سطحی اکتفا نشود. به این منظور می بایست برای هر پروژه بودجه ای مبنی بر انجام تحقیقات زلزله شناسی اختصاص پیدا کند.
باید مردم را مطلع کرد که تمهیدات مقاوم سازی ،تمهیدات ساده ای است که با رعایت آن در هر پروژه می توان سازه مورد نظر را در برابر زلزله ایمن کرد. کارشناسان ما باید بر روی گسل های ایران مطالعه کامل صورت دهند. ایران از توان علمی بالایی برخوردار است ولی بر بسیار از گسل ها هنوز مطالعه انجام نگرفته است. ورود تجهیزات مدرن در سیستم شبکه های زلزله نگاری به ایران ضروری است. در ایران یک هزار و صد دستگاه در شهرها و روستاها مستقر هستند ولی متاسفانه این دستگاه ها با سیستم مدرن ماهواره ای و یامخابراتی به پژوهشکده های زلزله شناسی متصل نیستند و تنها در صورت حضور کارشناسان در محل می توان به علائم ثبت شده بر دستگاه دست پیدا کرد. این روش عملا پاسخگو نبوده و نخواهد بود. در کشور لرزه خیز ایران فن آوری برای استفاده از ارتباطات ماهواره ای و رادیویی برای سرعت بخشیدن به دسترسی کارشناسان به اطلاعات ضروری است.در این صورت متخصصان می توانند به شکل کشیک در تمام ساعات شبانه روز اطلاعات را مدل کنند و به صورت احتمالی حدس بزنند رخداد زلزله در کدام مکان و زمان می تواند اتفاق بیافتد و در نهایت اطلاع رسانی به مردم سریعتر اتفاق بیافتد. این روش موثر ترین روش در تسریع اطلاع رسانی و جلوگیری از وقوع فجایع انسانی ناشی از زلزله است.


برگرفته از سايت ايسن

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ٩:٠۸ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱۸ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

زلزله خيز ترين استانهای کشور

زلزله‌خیزترین استان‌های كشور

ایران دارای 1400 گسل فعال است که از سال 1936 میلادی باعث بروز 460 زلزله تاریخی و ثبت 6500 زلزله توسط دستگاه‌های زلزله نگاری شده است.

دکتر بابک رهداد منش، کارشناس زلزله‌شناسی، در گفت‌وگو با مهر، با اشاره به مهم‌ترین گسل‌های ایران، گفت: از دیدگاه لرزه زمین ساختی می‌توان به طور عمومی ‌ایران را به 4 ایالت لرزه زمین ساختی تقسیم کرد.

به گفته وی، نوار چین خورده ـ رانده شده زاگرس، گستره لایه‌های بهم افزوده مکران در جنوب خاوری ایران، فلات ایران مرکزی و کوه‌های البرز، این 4 ایالت لرزه زمین ساختی را تشکیل می‌دهند.

رهداد منش افزود: البته به طور قطع نمی‌توان مناطق ایران را از لحاظ ریسک زلزله طبقه بندی کرد. چرا که مثلا بر اساس نقشه‌های موجود، سلماس در خارج از مناطق زلزله خیز ایران قرار دارد اما یکی از شدیدترین زلزله‌های ایران در آنجا اتفاق می‌افتد. بنابراین به طور یقین نمی‌توان این مناطق را مشخص کرد.

این کارشناس ادامه داد: ولی در حالت کلی پهنه ایران و گسل‌های مهم و معروف آن شامل گسل‌های شمال البرز، خزر، آستارا، تبریز، گسل جوان زاگرس، گسل اصلی زاگرس، کازرون، ده شیر بافت، انار، بنان، تایبند، باخترنه، خاورنه، نصرت آباد، مشاء و ترودودرونه است.
وی تاکید کرد: البته این به معنی در خطر نبودن سایر مناطق کشور نیست بلکه به معنای آن است که خطر وقوع زلزله در این مناطق از سایر نقاط بیشتر است.

رهدادمنش در پایان گفت: بر اساس اطلاعات موجود، استان فارس با 1072مورد (20 درصد کل زلزله‌های رخ داده) و خراسان با 586 مورد (6/11 درصد از کل زلزله‌های رخ داده) و همچنین استان مرکزی و قم با 3/0 درصد از کل زلزله‌ها، به ترتیب بیشترین و کمترین زلزله‌های کشور را داشته‌اند.




نظر بدهید    نسخه چاپی    ارسال برای دوستان




 

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ٩:٠٧ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱۸ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

گزارش زمين لرزه

 گزارش زمین لرزه


  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ٩:٠٥ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱۸ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

زلزله های ايران

نقشه زلزله های ایران در سایت سازمان نقشه برداری

 
 

www.ncc.org.ir
بخش فارسی پایگاه از چیدمان و حجم اطلاعاتی بالنسبه خوبی برخوردار است و بخش انگلیسی آن نیز که در نشانی اینترنتی قرار دارد از رویکرد اطلاع رسانی مطلوبی برخوردار است.

نقشه زلزله های ایران در سایت سازمان نقشه برداری
سایت اینترنتی سازمان نقشه برداری کشوری، یکی از پایگاههای رسمی و فنی جمهوری اسلامی در شاهراه جهانی اطلاع‌رسانی است که از مدتی پیش توسط گروهی از متخصصان این سازمان طراحی و راه اندازی شده است.
درایندکس بخش فارسی سایت آمده است: سازمان نقشه‌برداري كشور National Cartographic Center با سابقه بيش از50 سال توليد نقشه به عنوان يكي از سازمان‌هاي وابسته به سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور با هدف برنامه‌ريزي، هدايت،استاندارد كردن، نظارت و يكنواختي تهيه نقشه و اطلاعات مكاني مبنايي، پوششي و موردي انجام وظيفه مي‌کند. اين اطلاعات با بهره‌گيري از توانمندي‌هاي كشور تهيه و به‌هنگام مي‌شوند.
بخش فارسی پایگاه از چیدمان و حجم اطلاعاتی بالنسبه خوبی برخوردار است و بخش انگلیسی آن نیز که در نشانی اینترنتی قرار دارد از رویکرد اطلاع رسانی مطلوبی برخوردار است.
http://www.ncc.org.ir/index1e.htm در ایندکس پایگاه مطالبی چون: تازه‌های سایت، پروژه‌های در دست اقدام سازمان، محصولات ارائه شده توسط سازمان نقشه‌برداری کشوری به همراه معرفی کمیته‌ها و شوراهای فنی و تخصصی این سازمان در صفحات جداگانه‌ای در چیدمان‌های متفاوتی عرضه شده است.
سیستم مدیریت کیفیت سازمان که در آدرس http://www.ncc.org.ir/nccIso.htm قرار دارد به همراه اطلاعاتی درباره استاندار سازی اطلاعات مکانی که در نشانی http://www.ncc.org.ir/standards.htm قرار گرفته و بخش معرفی شرکت‌های مشاور نقشه‌برداری که فهرست آن نیز در لینک http://www.ncc.org.ir/fsurveyco.htm قرار گرفته دارد، به عنوان بخش‌های تکمیلی پایگاه معرفی شده‌اند. همایش ملی بهره وری و توسعه نیز که نشانی سایت رسمی آن در آدرس : www.mpo-as.ir است به عنوان تنها بنر تبلیغاتی سایت ارائه شده است.
معرفی سایت‌هایی مرتبط با وضعیت اطلاع رسانی و فنی سازمان در پایگاه وب این مرکز، می‌تواند علاقه‌مندان بیشتری را به این سایت جذب کند. گفتنی است که سایت سازمان ملی بهره وری ایران در نشانی www.nipo.ir قابل دسترس است.
آخرین اخبار و گزارشات واصله از سازمان نقشه‌برداری کشوری که می‌تواند مورد توجه محققان جغرافیا یا مسئولان رسانه‌های گروهی قرار گیرد، در نشانی http://www.ncc.org.ir/news.htm قرار دارد. حال اگر می‌خواهید نقشه گسل‌های ایران را دراین سایت مشاهده کنید به نشانی http://www.ncc.org.ir/earthQuakes.htm مراجعه کنید.
البته این بخش اطلاعات تکمیلی خاصی را برای آن دسته از کاربرانی که در مورد مهندسی زلزله چیزی نمی‌دانند ارائه نکرده است. به‌هر حال این پایگاه رویکرد کاملا علمی و تخصصی دارد و کاربر عمومی را جذب نمی‌کند.

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ٩:٠۳ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱۸ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

نقشه گسل های ايران و مناطق همجوار

نقشه گسل های ایران و مناطق همجوار

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ٩:٠٠ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱۸ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

کوه ها در قران

و آیا ای انسان تو دانستی که کوهها برای چه بوجود آمده اند؟ آيا پنداشتی که باطل و بيهوده هستند؟ و يا نگاه خود را به بلندی آنها معطوف کردی؟

راستی راز ضرورت وجود کوهها چيست؟

خداوند در نه جای قرآن کریم از کوهها با نام {رواسی} یاد کرده است: { .. و جعلنا رواسی ان تمهيد بکم ..} { .. و کوهها را در زمين پابرجا و استوار نهاديم تا مبادا زمین مردم را تکان دهد و مردم بترسند...} در حقیقت در تفسیر این آیه آمده است که خداوند در این آیه کوهها را به لنگرهای کشتی تشبیه کرده که زمین به کمک آنها در هنگام گردش خویش از تکان باز نگه می دارد.

در طرف دیگر از کوهها به میخ های زمین یاد شده است که از، از هم پاشیده شدن زمین جلوگیری می کنند. {..والجبال اوتادا..} . در بخشی از سخنان حضرت علی(ع) آمده است: (( زمین به رغم حرکت خوداز لغزش و لرزش و فروپاشیدگی نگه داشته شده است. )) و اگر کمی بیشتر به این سخنان فکر کنید نکات بسیار عمیقی از آنها برداشت می شود. علوم کنونی با تمامی پیشرفتها و دانش خود و با تمامی دستاوردها نتوانسته اند ماشینی بسازند که در آن سرنشینان از لغزش و لرزش در امان باشند حتی اگر ماشین در مسیری صاف حرکت کند باز هم دارای لرزش است و این لرزش کاملا محسوس است در حالی که زمین به هنگام گردش خود از تمامی آنها مصون بوده است به راستی سر عجیبی است!

از گفته ی حضرت علی(ع) و آیات ذکر شده قرآن به نتایج زیر می رسیم:

  • زمین دارای حرکتهای گوناگونی است (امروزه علوم ثابت کرده اند که زمین دارای حرکتهای گوناگون است درحالی که قرآن در سالهای دور از آنها سخن گفته) ولی با این حرکتها آرامش و تعادل خود را حفظ می کند.
  • پوسته ی زمین مستحکم است و لایه های آن از هم گسسته نمی شود و ساکنان خود را به درون نمی کشد.
  • زمین با حرکتهای انتقالی و وضعی خود از مدار خویش خارج نمی شود.

امروزه دانشمندان در جهان به این نتیجه رسیده اند که کوهها کمربندی هستند که زمین را نگه داشتند و اطراف زمین را در بر می گیرند. از همه عجیب تر آنکه این کوهها با ظاهری آرام درونی متحول دارند و درون آنها آتش گداخته است ولی باز هم از هم گسسته نمی شوند!

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ۸:٠٠ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٧ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

فسيل کشف شده

ایسکانیوز ـ فسیل یک حیوان خزه مانند حشره‌خوار که مانند پلاتیپوس‌ها راه می‌روند درچین پیدا شده است .
به گزارش سرویس علمی پژوهشی ایسکانیوز به نقل از مجله Nature، یافته‌های محققان وجود سرنخ‌های بسیار مهمی در رابطه با تکامل تدریجی پستانداران اولیه رانشان می‌دهد . این فسیل که در وضعیت مطلوبی‌بود، در حوزه لیونینگ در شمال شرقی چین یافت شده، زمین شناسان بر این باورند این نمونه سابقا ناشناخته از پستانداران حشره خواری است که تخمین زده می‌شود در حدود 125 سال قبل در دوره داینانسورها زیست می‌کرده است.
به گفته دیرینه شناسان این فسیل ویژگی‌ خاصی دارد که حدس زده می‌شود برای اولین بار این جانور از قاره آسیا سرچشمه گرفته است.
این جانور که به Akidolestes مشهور است ،فک، دندان و باله جلویی دارد و تقریبا شبیه پلاتیپوس‌ها است (پلاتیپوس‌ها پستاندارانی آبزی و منقاردار هستند و اغلب درجنوب استرالیا زندگی می‌کنند البته محققان اعلام کردند که این حیوان در قسمت کمر خود استخوان‌های عجیبی دارد که تا حدودی سبب شباهت این موجود با نوعی پستاندار تخم‌گذار شده است .
لازم به ذکر است تنها نسل زنده پستانداران تخم‌گذار یک نوع پستاندار آبزی که نوکی شبیه اردک دارد و در استرالیا زندگی می‌کند و نوع دیگر پرنده مورچه خوار خار دار می باشد.
نویسنده: فرهادیان پور

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ٧:٥٦ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٧ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

نفت

اقتصاد نفت

بازار‌های جهانی نفت و گاز براساس تفکری منطقی و عقلانی حرکت نمی‌کنند و در پشت هر معامله‌ای ترس و تردید قرار گرفته است. تقاضای بیشتر و محدودیت عرضه نفت سبب بالارفتن قیمت شده است و این (نظريه هوبرت) که کل ذخایر قابل استخراج نفت امریکا حتی اگر نفت آلاسکا را در نظر بگیرید فقط تا 8 سال دیگر (2013) کفا ف میدهد، نیز تقویت گشته است. به زودی قیمت نفت به بشکه‌ای ۱۲۰ دلار خواهد رسید. اگر چه هنوز تردیدهایی برای قیمت ۱۲۰ دلاری نفت وجود دارد، اما تشنج فعلی بازار، و وجود موارد ژئوپلتیک متعدد همگی به یک معنی خواهند بود و آن افزایش قیمت نفت است. عموم مسایل ژئوپلتیک حول محور خاورمیانه می‌گذرد. این بدان دلیل است که سه منبع از چهار منبع اصلی نفت جهان در این منطقه قرار گرفته است.این سه منبع در کشورهای ایران، عراق و عربستان سعودی واقع هستند که هر کدام دستخوش مشکلاتی بوده‌اند. با توجه به تمامی شرایط گفته شده، این گونه به نظر می‌رسد که بازار نفت کماکان آشفته خواهد ماند و فشار بیشتر در جهت افزایش قیمت و نه کاهش آن دیده خواهد شد.

دلایل قیمت‌های بالای نفت چیست؟

این قیمت‌های بالا فعلا ماندگار خواهد بود. از جهت عرضه، زمزمه‌هایی مبنی بر کاهش منابع در بخش‌های نفتی غیرعضو در اوپک همانند خلیج مکزیک و دریای شمال به گوش می‌رسد. با استناد بر آمار منتشره آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، تولیدات عرضه‌کنندگان غیراوپکی تا ۲۰۰هزار بشکه در روز کاهش خواهد یافت. بخشی از دلایل این موضوع آن است که شرایط سیاسی و عدم جذابیت در قوانین سرمایه‌گذاری پاره‌ای کشور‌ها همانند مکزیک و روسیه مشکلاتی در راه کشف و توسعه منابع جدید نفتی در آنها به وجود آورده است.این مساله فشار بیشتری را بر تولیدکنندگان نفت در خاورمیانه به خصوص عربستان سعودی وارد می‌آورد. تقاضای بیشتر و محدودیت عرضه نفت سبب بالارفتن قیمت تا رقمی بالاتر از ۶۵دلار برای هر بشکه در تابستان ۲۰۰۵ شده است و این نظریه که به زودی نفت به بشکه‌ای ۷۵ دلار خواهد رسید نیز تقویت گشته است‌. همچنین با توجه به منازعاتی که بر سر عدم شفافیت گزارش اعلام شده توسط عربستان مبنی بر حجم واقعی منابع ذخیره نفتی آنها به وجود آمده، خود دلیلی دیگر برای متشنج شدن بازار را فراهم آورده است.

از دلایل دیگر می‌توان به مساله ظرفیت بهره‌وری پالایشگاه‌های جهانی اشاره کرد. در اواسط دهه ۸۰، ظرفیت بهره‌وری پالایشگاه‌های جهانی تقریبا ۷۵درصد بود و لیکن امروزه این ظرفیت به بیش از ۹۵درصد رسیده است. خصوصا پالایشگاه‌های ایالات متحده تحت فشار سنگینی قرار گرفته‌اند و ظرفیت بهره‌وری از آنها حتی از ۹۸درصد نیز فراتر رفته است. از نقطه‌نظر تاریخی، بخش پالایشگاهی جزو بخش‌های مشکل‌زا برای شرکت‌های نفتی در جهت درآمد‌زایی بوده است و نتیجه بلندمدت آن، سرمایه‌گذاری اندک در این بخش بوده است که خود سبب شده است که پالایشگاه‌ها فرسوده و تجهیزات آنها قدیمی مانده باشد. در همین راستا، به سبب دلایل زیست محیطی، از سال ۱۹۸۰ به بعد هیچ پالایشگاه جدیدی نیز در ایالات متحده ساخته نشده است. این نکات نشان می‌دهد که پالایشگاه‌های فعلی تحت‌فشار هستند و به علت خرابی و تعمیرات می‌بایست بسته شوند. سیستم پالایشگاهی ایالات متحده بیشتر از حد قابل تحمل آن به کار گرفته شده است و مشکلات مربوط چه در ظرفیت پالایش و چه در وضعیت تولید سبب ایجاد حادثه‌های متعدد و به تبع آن از خط تولید خارج گشتن پالایشگاه‌ها گردیده است.

علاوه بر موارد فوق، آغاز توفان‌های فصلی در خلیج مکزیک و اضافه شدن تقاضای نفت از طرف چین و هند و همچنین فاکتور‌های ژئوپلتیک و گمانه‌زنی‌ها برای قیمت‌های بالاتر نفت نیز تأثیرگذار بوده است. در همین مدت، اقتصاد جهانی کاهش شدیدی را از خود بروز نداده است. در گذشته با بالارفتن قیمت نفت، اقتصاد دچار افت و یا بحران می‌گشت. ولی تاکنون با وجود قیمت‌های بیشتر نفت، رشد اقتصادی مشاهده شده است. همچنین، صندوق بین‌المللی پول رشدی ۶/۳درصدی را برای اقتصاد امریکا در سال ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ به همراه رشد اقتصادی اروپا و ژاپن پیش‌بینی کرده است.

به همین دلیل تقاضا برای نفت کاهش نخواهد یافت و این سبب می‌شود که نفت تبدیل به اهرمی کلیدی برای اقتصاد جهانی در سال‌های آتی شود. اگر چه هنوز تردیدهایی برای قیمت ۱۰۰دلاری نفت وجود دارد، اما تشنج فعلی بازار، قدرت وجوه مدیریت ریسک شده‌ (HEDGE FUND) برای بالا بردن قیمت‌ها و وجود موارد ژئوپلتیک متعدد همگی به یک معنی خواهند بود و آن افزایش قیمت نفت است.

دنیای تازه‌ای که این قیمت‌های بالاتر نفت خواهند ساخت، تأثیرات قابل توجهی بر ساختار مناسبات سیاسی کشورها خواهد گذاشت. در حال حاضر هم تنش‌های میان امریکا و چین بر سر تمایل به خرید شرکت نفتی امریکایی UNOCAL توسط شرکت نفتی چینی CNOOC پدید آمده است. تنش‌های دیگری در بین چین و ژاپن بر سر ذخایر احتمالی نفت و گاز در دریا میان آن دو و همچنین دسترسی به منابع انرژی روسیه به وجود آمده است.

رقابت بر سر در اختیار گرفتن نفت و گاز نظر قدرت‌ها را به منابع موجود در افریقا نیز جلب کرده است و سیاست‌های ضد امریکایی اتخاذ شده توسط هوگو چاوز، رییس جمهوری ونزوئلا که شامل کمک نفتی به کوبا و ایجاد موقعیتی مناسب برای چین در جهت ایجاد رابطه‌ای نزدیک‌تر با کشورهای امریکای لاتین است، خود از دیگر نتایج تغییر در روابط سیاسی است.

مسایل ژئوپلتیک‌

عموم مسایل ژئوپلتیک حول محور خاورمیانه می‌گذرد. این بدان دلیل است که سه منبع از چهار منبع اصلی نفت جهان در این منطقه قرار گرفته است.این سه منبع در کشورهای ایران، عراق و عربستان سعودی واقع هستند که هر کدام دستخوش مشکلاتی بوده‌اند. عراق کماکان دچار درگیری‌ها و جنگ‌های داخلی است و صنعت نفتی آنها هدف خرابکاری‌ها قرار می‌گیرد و تولیدشان بسیار کمتر از ظرفیت‌ آن است.از دیدگاه جهانی برنامه‌ هسته‌ای ایران هم جزو مسایل مرتبط با نفت قرار می‌گیرد و تحولات و گفت‌وگوها و نتیجه‌گیری‌های مرتبط با این موضوع در حرکت دادن قیمت تأثیرگذار است.عربستان سعودی بزرگ‌ترین تولید کننده نفت نیز با مسایل گوناگون سیاسی دست و پنجه نرم می‌کند. رهبران مذهبی و قبیله‌ای عربستان جمع شدند و با عبدالله ‌بن ‌عبدل‌العزیز‌السعودی پس از مرگ برادرش ملک فهد بیعت نمودند. در ظاهر این نشاندهنده قدرت خاندان سعودی و داشتن رابطه‌های موثر و همچنین کنترل و در دست داشتن دستگاه‌های امنیتی و قدرت سیاستگذاری بر ذخایر نفتی آنها است که خود پایداری و ثبات را نمایش می‌دهد. ولیکن در حقیقت آن گونه که به نظر می‌رسد نخواهد بود و ما شاهد بروز تغییراتی دیگر در آینده‌ای نه چندان دور خواهیم بود.از سال ۱۹۹۵ که بیماری ملک فهد تشدید گردید، ملک عبدالله به صورت غیررسمی زمام امور را در دست گرفت.بنابراین ما شاهد تغییرات در سیاست‌های عربستان نخواهیم بود. اما باید توجه داشت که عبدالله خود ۸۲ ساله است و این بدان معنی است که جابه‌جایی‌های دیگری در قدرت در راه خواهد بود و به بیان کامل‌تر، تأثیرات دیگری برای قیمت نفت پیش‌بینی می‌شود. با توجه به تمامی شرایط گفته شده، این گونه به نظر می‌رسد که بازار نفت کماکان آشفته خواهد ماند و فشار بیشتر در جهت افزایش قیمت و نه کاهش آن دیده خواهد شد. اقتصاد جهانی به لطف فناوری‌های گذشته توانسته است با این افزایش قیمت‌ها مدارا کند، اگر چه که نقطه‌ای وجود خواهد داشت که در آن قیمت، اقتصاد جهانی متحمل ضربات سنگینی خواهد شد. اما به راستی این نقطه در چه سطح قیمتی خواهد بود؟

اکتشاف و استخراج نفت

آنچه به ادعای مدعیان به اوج رسیدن تولید نفت اعتبار می دهد، ماجرایی مشهور در تاریخ نفت است. در سال ۱۹۵۶ یک زمین شناس به نام کینگ هوبرت پیش بینی کرد که تولید نفت امریکا در سال ۱۹۷۰ به اوج خود خواهد رسید. مدیران وی در شرکت شل بهتزده شده بودند. آنها حتی کوشیدند آقای هوبرت را متقاعد کنند که از اظهار علنی این ادعا منصرف شود. اما حق با وی بود. تولید نفت امریکا در سال ۱۹۷۰ به نقطه اوج رسید و از آن زمان مرتبا کاهش یافته است.

حتی کشف ذخایر قابل ملاحظه در خلیج پرودو در آلاسکا، به میزان ۱۳ میلیارد بشکه، نتوانسته است این روند را تغییر دهد. آقای هوبرت همچنین محاسبه کرد که کل ذخایر قابل استخراج نفت امریکا ۱۷۰ میلیارد بشکه خواهد بود. ابتدا منتقدان با تحلیل وی مخالفت و استدلال کردند پیشرفت فناوری اکتشاف و استخراج سبب می‌شود میزان نفت موجود امریکا افزایش یابد. همین اتفاق افتاد ولی ذخایر امریکا از حدی که آقای هوبرت تخمین زده بود، بالاتر نرفت. حتی اگر نفت آلاسکا را در نظر بگیرید،تاریخ نفت امریکا تقریبا عین پیش بینی آقای هوبرت سیر کرده است و منا بع نفت دا خلی امریکا فقط تا 8 سال دیگر کفا ف میدهد.

چند سال پیش زمین شناسان شیوه‌های آقای هوبرت را به کل تولید نفت در جهان تعمیم دادند. تحلیل آنها حاکی از آن بود که تولید نفت در خلال اولین دهه قرن بیست و یکم به اوج خواهد رسید. برخی می‌گویند این نقطه اوج در سال ۲۰۰۵ یا ۲۰۰۶ از راه می رسد. دیوید گواستاین، فیزیکدان موسسه فناوری کالیفرنیا که کتابش با عنوان "پایان نفت" سال گذشته انتشار یافت، پیش بینی می‌کند اوج تولید نفت تا پیش از سال ۲۰۱۰ خواهد بود. رابرت هرش، تحلیلگر انرژی، می گوید که سال دقیق خیلی مهم نیست چون همین حالا خیلی دیر شده است. وی در تحقیقی برای وزارت نفت امریکا چنین نتیجه گرفت که بیش از یک دهه وقت لازم است تا اقتصاد این کشور با افت تولید نفت سازگار شود.

جریان جدید درآمدهای نفتی

مخالفت‌های هوگو چاوز با سیاست‌های ایالات متحده منافعی برای او به همراه داشته است. او از بالاتر رفتن قیمت نفت به محکم ساختن پایه‌های حکومت داخلی خویش پرداخته و کمک‌هایی به دیگر هم‌کیشان خود در امریکای لاتین کرده است. در سال ۲۰۰۲ ذخایر مالی خارجی ونزوئلا کمی بیش از ۸میلیارد دلار بود ولیکن در اواسط سال ۲۰۰۵ این رقم به بیش از ۲۰میلیارد دلار بالغ گشته است.

کشورهای حوزه خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، کویت، بحرین، قطر و امارات متحده عربی در حال حاضر برای پاسخگویی به تقاضای موجود با رکوردی که در ۲۵ سال اخیر بی‌سابقه بوده است به استخراج نفت می‌پردازند.

این حرکت در تمامی این کشورها با نرخ رشد سریع‌تر و افزایش منابع مالی خارجی قابل مشاهده است. بنابر تحقیقات موسسه مالی بین‌المللی واشنگتن، کشورهای حوزه خلیج فارس در سال ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ بیش از ۳۶۰میلیارد دارایی خارجی چه از اوراق قرضه و چه از دارایی‌های ثابت خریداری خواهند کرد که این رقم چیزی در حدود ۵۰درصد بیشتر از مجموع خرید همین موارد در پنج سال اخیر بوده است. بیشتر این پول به سمت بازارهای امریکایی و اروپایی سرازیر خواهد شد و همچنین مقداری از آن هم به خاورمیانه وارد خواهد شد.

عربستان همچنان بزرگ‌ترین صادرکننده نفت جهان است و درآمد این کشور از محل صادرات نفت تا پایان سال 2005 به 170 میلیارد دلار خواهد رسید.

کشور روسیه با درآمد 130 میلیارد دلاری دومین صادر کننده بزرگ نفت جهان در سال 2005 خواهد بود.

نروژ نیز با کسب بیش از 51 میلیارد دلار سومین کشور جهان از لحاظ درآمد بالای حاصل از صادرات نفت خام در سال 2005 است.

درآمدهای نفتی ایران تا پایان سال 2005 به 49 میلیارد دلار خواهد رسید که چهارمین درآمد بالا در میان سایر کشورهای صادر کننده نفت جهان است.

مناطق نفت‌خیز جهان

ذخایر عظیم نفت در ایران، خلیج فارس، عراق، عربستان سعودی، امریکای جنوبی، امریکا، کانادا، روسیه (ولگا، یورال و سیبری غربیافریقا، لیبی، نیجریه، ونزوئلا، خلیج مکزیک و دریای شمال قراردارد. حدود ۷۵ درصد از کل منابع نفت موجود جهان در خاورمیانه قراردارد.

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ٧:٥٤ ‎ب.ظ روز دوشنبه ۱٧ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

گريه آسمان

محرم  ، ماه گريه آسمان و ضجه زمين

محرم  ، ميعاد دوباره با تاريخ تشيع

محرم  ، اشک خون ريختن

عزاداريتان قبول      التماس دعا

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ٥:۱٥ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٦ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

ايران

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ۱۱:۳۳ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٥ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

نقشه ايران

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ۱۱:۳٢ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٥ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

زلزله های صد سال اخير ايران

زلزله‌هاى 100 سال اخیر جهان [ December 02, 2005 ]

ایسکانیوز- طی 100 سال اخیر، زلزله‌ در مناطق مختلف جهان، جان صدها هزار نفر را گرفته و پیشرفت‌هایى که بشر در زمینه زلزله شناسى کسب کرده، به میزان ناچیزى از شمار قربانیان این فاجعه طبیعى کاسته است پایگاه اینترنتى بخش فارسى بی.بی.سى تاریخچه‌اى از زلزله‌هاى یکصد سال اخیر جهان ارائه کرده که با استناد به گزارش این پایگاه، روزشمارى از آن را مى‌آوریم.
زلزله در ایران
بزرگترین زمین‌لرزه یک‌صد سال اخیر ایران، زلزله استان گیلان بوده که 21 ژوئن 1991 برابر با 31 خرداد 1369 روى داد و در اثر آن حدود 40 هزار نفر کشته شدند. در زلزله بم نیز که 26 دسامبر 2003 برابر 5 دى 1382 روى داد نزدیک به 30 هزار نفر کشته شدند. در این زمین لرزه همچنین تقریبا تمام ارگ تاریخى بم ویران شد. در زمین‌لرزه 22 فوریه 2005 برابر با 3 اسفند 1383 نیز که به بزرگى 4/6 درجه به مقیاس ریشتر در منطقه‌اى دور افتاده در نزدیکى شهر زرند در استان کرمان روى داد، صدها نفر کشته‌شدند. در ماه مى 1997 نیز بیش از هزار و 600 نفر در بیرجند در شرق ایران در اثر وقوع زلزله اى به بزرگى 1/7 درجه در مقیاس ریشتر، کشته شدند. زمین لرزه طبس نیز که ماه سپامبر 1978 برابر با شهریور 1356 در شمال شرق ایران روى داد، هزاران کشته بر جاى گذاشت. زلزله سپتامبر 1962 در منطقه بوئین زهرا در نزدیکى قزوین در ایران بیش از 20 هزار کشته داشت.
زلزله در جهان:
بزرگترین زمین‌لرزه در جهان، زلزله‌اى بود که در آبهاى اقیانوس هند روى داد و سونامى یا تسونامى نام گرفت. در اثر این زمین‌لرزه که 26 دسامبر 2004 برابر با 5 دى 1383، به بزرگى 9 درجه در مقیاس ریشتر روى داد، امواجى عظیم سواحل بسیارى از کشورهاى آسیایى مجاور اقیانوس هند را درنوردید و به کشته شدن صدها هزار نفر و ناپدید شدن افراد بسیارى انجامیدزمین‌لرزه 28 مارس 2005 که به بزرگى 7/8 درجه در مقیاس ریشتر سواحل جزیره نیاس در اندونزى واقع در غرب سوماترا را لرزاند، حدود 1300 نفر کشته شدند. 24 فوریه 2004: در اثر وقوع زمین لرزه در شهرهاى مدیترانه‌اى کشور مراکش، دست کم 500 نفر کشته شدند. الجزایر شاهد شدیدترین زلزله در بیش از دو دهه تاریخ خود بود. وقوع زلزله در 21 مه 2003 در این کشور 2000 کشته و بیش از 8000 مجروح بر جاى گذاشت. 1 مه 2003: در اثر زمین لرزه در منطقه جنوب شرق ترکیه، بیش از 160 نفر از جمله 83 کودک در یک خوابگاه کشته شدند. 24 فوریه 2003: زمین لرزه در منطقه شین جیانگ در غرب چین به کشته شدن بیش از 260 نفر و تخریب حدود 10 هزار خانه منجر شد. 31 اکتبر 2002: زلزله، تمامى شاگردان یک کلاس درس را در دهکده اى در جنوب ایتالیا به کام مرگ فرستاد. در این زمین‌لرزه ساختمان مدرسه در اثر زلزله بر سر کودکان فرو ریخت.بزرگترین زمین‌لرزه هند نیز در 26 ژانویه 2001 روى داد. این زمین‌لرزه‌ که به بزرگى 9/7 درجه در مقیاس ریشتر بود، بخش اعظم ایالت گوجرات در شمال غرب هند را نابود کرد و 20 هزار کشته برجاى گذاشت. در اثر این زلزله، بیش از یک میلیون نفر بى خانمان شدند. شهرهاى بوج و احمدآباد متحمل سنگین ترین خسارات ناشى از این زلزله شدند. 12 نوامبر 1999: در اثر وقوع زلزله اى به قدرت 2/7 در مقیاس ریشتر در شهر "دوچه" در شمال غرب ترکیه، حدود 400 نفر جان باختند. 21سپتامبر 1999: زلزله اى به بزرگى 6/7 درجه در مقیاس ریشتر در تایوان رخ داد و حدود دوهزار و 500 نفر را به کام مرگ فرستاد. تمامى شهرهاى این جزیره در اثر زلزله خسارت دیدند. 17 اوت 1999: زلزله اى به بزرگى 4/7 درجه در مقیاس ریشتر شهرهاى "ازمیت" و "استانبول" ترکیه را به لرزه درآورد و بیش از 17 هزار کشته بر جاى گذاشت. 30 مه 1998: وقوع زمین شدید در شمال افغانستان به کشته شدن بیش از چهار هزار نفر منجر شد.27 مه 1995: جزیره دورافتاده ساخالین در روسیه صحنه وقوع یک زلزله شدید به بزرگى 5/7 درجه در مقیاس ریشتر بود که یک هزار و 989 روس در اثر آن کشته شدند. 17 ژانویه 1995: زلزله در شهر کوبه ژاپن که کشورى زلزله‌خیز است و این امر در آنجا امرى عادى محسوب مى‌شود به کشته شدن 6 هزار و 430 نفر منجر شد. 30 سپتامبر سال 1993: در اثر وقوع زلزله در غرب و جنوب هند، حدود 10 هزار نفر کشته شدند. 7 دسامبر 1988: زلزله اى به بزرگى 9/6 درجه در مقیاس ریشتر مناطق شمال غرب جمهورى ارمنستان را به لزره درآورد و 25 هزار کشته بر جاى گذاشت. 19 سپتامبر 1985: مکزیکوسیتى، پایتخت مکزیک، شاهد زلزله اى شدیدى بود که ساختمان ها را با خاک یکسان کرد و بیش از 10 هزار کشته بر جاى گذاشت. 28 ژوئیه 1976: در شهر تانگشان چین زلزله اى رخ داد که شهر را به ویرانه اى تبدیل کرد و جان دست کم 250 هزار نفر را گرفت. 23 دسامبر 1972: در شهر "ماناگوآ"، پایتخت نیکاراگوئه زلزله اى به بزرگى 5/6 درجه در مقیاس ریشتر رخ داد و تا 10 هزار نفر را به کام مرگ فرستاد. ساختمان هاى بلندى که بدون رعایت اصول ایمنى ساخته شده و به راحتى فروریختند، عامل فاجعه اى خوانده شد که آغازگر آن زلزله بود. 31 مه 1970: زمین‌لرزه رشته‌کوه‌هاى "آند" در کشور پرو، باعث رانش زمین شد، شهر یونگى را مدفون کرد و 66 هزار را به کام مرگ فرستاد. 26 ژوئیه 1963: زلزله اى به بزرگى 9/6 درجه در مقیاس ریشتر شهر "اسکوپیه"، مرکز مقدونیه را به لرزه درآورد و یک هزار نفر را کشت. 22 مه 1960: شدیدترین زلزله اى که تاکنون در جهان ثبت شده به بزرگى 5/9 درجه در مقیاس ریشتر کشور شیلى را ویران کرد. بزرگترین زمین‌لرزه یکصد سال اخیر ژاپن نیز اول سپتامبر 1923 در توکیو روى داد و به کشته شدن 142 هزار و 800 نفر منجر شد. 18 آوریل 1906: در سانفرانسیسکو، یک رشته زمین‌لرزه‌هاى شدید به وقوع پیوست که تا یک دقیقه ادامه یافت. در پى وقوع این زمین لرزه، بین 700 تا 3000 نفر یا در اثر فرو ریختن ساختمان ها و یا بروز حریق کشته شدند.
مؤلف: امیری


 

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ٧:٢٤ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٥ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

زمين لرزه

د-زمین لرزه های جهان

1-زمین لرزه جهان

در ساعت 2 و 3 دقیقه و 41 ثانیه (به وقت جهانی) روز 24 فوریه 2003 میلادی برابر با 5 و 33 دقیقه و 41 ثانیه  بامداد(به وقت محلی) روز 5 اسفند ماه 1381 هجری شمسی، زمین لرزه ای با بزرگای 4/6 در 3330 کیلومتری شمال باختری پکن و در جنوب سین کیانگ کشور چین به وقوع پیوست. براثر این زمین لرزه حداقل 263 نفر کشته و 4000 نفر مجروح شدند و آسیبهای قابل توجهی نیز به بناهای منطقه وارد گردید.

شکل (1): زمین لرزه های جهان دراسفند ماه  81(منابع از IRIS, NEIC).

هـ- زمین لرزه های ایران

1-  زمین لرزه ایران

در ساعت 9 و 6 دقیقه و3/43 ثانیه (به وقت جهانی) روز 16 مارس 2003 میلادی برابر با 12 و 36 دقیقه و 3/43 ثانیه (به وقت محلی) روز 25 اسفندماه 1381 هجری شمسی، زمین لرزه ای با بزرگای 2/4 در مرز ایران و ترکیه با مختصات رومرکزی 75/37 درجه عرض شمالی و  83/44 درجه طول خاوری به وقوع پیوست.

شکل(2): زمین لرزه های ایران در اسفندماه 81
(منابع از IIEES, IDC).


شکل(3): نگاشت ثبت شده از زمین لرزه 25/12/81 مرز ایران و ترکیه
(ایستگاههای لرزه نگاری نائین و کاوش پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله).

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ٧:۱٢ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٥ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

امداد رسانی و بازسازی مناطق زلزله زده

پژوهشنامه زلزله شناسی و مهندسی زلزله
تابستان 76

نگرشی بر امدادرسانی و بازسازی مناطق زلزله زده
محسن غفوری آشتیانی

بر اثر وقوع سه زلزلهء نسبتاً شدید پیاپی در ماههای پایانی سال 75 و آغاز سال 76 در شمال بجنورد، اردبیل و قائن- بیرجند حدود 2600 نفر کشته، 10000 نفر مجروح، 450 روستا و 50000 واحد مسکونی تخریب و جمعاً بیش از 670 میلیارد ریال خسارات مستقیم اقتصادی به بار آمد که 40% آن مربوط به زلزلهء قائن- بیرجند بود. با وجود دمای ْ20- در اردبیل، ْ15- در بجنورد، ْ30+ در قائن- بیرجند، کوهستانی و برفگیر بودن مناطق اردبیل و بجنورد، راههای نامناسب و نقطه کور ارتباطی در منطقهء قائنات، وقوع زلزله های بجنورد و قائن، وقوع سیل در فاصله زمانی بین وقوع این دو زلزله در استان خراسان و تقریباً خالی بودن انبارهای هلال احمر استان قبل از زلزله قائنات، عملیات امدادرسانی، عملکرد وزارت کشور، هلال احمر و دیگر سازمانهای امدادرسان مطلوب بود.
بر اساس گزارش وزارت کشور و شواهد عینی، 95% آسیب دیدگان در 24 ساعت اولیه و تقریباً 100% آنها در 48 ساعت پس از وقوع زلزله ها اسکان یافتند. کلاً 70000 تخته چادر در 48 ساعت اول برای 50000 خانوار توزیع شد. به عنوان مثال، در منطقهء قائن- بیرجند در 28 ساعت اول 8500 تخته چادر برای خانه های 100% تخریب شده تا 48 ساعت، 12000 چادر برای همه آسیب­دیدگان و با احتساب پس لرزه ها، در کل 24500 تخته چادر توزیع شد. جریان آب و برق نیز در اسرع وقت در مناطق آسیب دیده برقرار گردید. بر اساس مصاحبه­های انجام شده با مردم، اکثراً از نحوهء امدادرسانی اظهار رضایت می کردند.
بر اساس ارزیابی نماینده و هماهنگ کنندهء سازمان ملل متحد در ایران، کمکهای نقدی و جنسی چند میلیون دلاری کشورهای خارجی اکثراً جنبه تبلیغاتی  سیاسی داشت و بدون هماهنگی صورت گرفته بود و به علت عدم توجه به شرایط و نیازهای مناطق آسیب­دیده، نمی توانست به صورت مؤثر مورد استفاده قرار گیرد. آنچه که در این امدادرسانی بسیار مشهود بود، عدم توجه به نیازهای روحی و روانی مردم بود و ضرورت دارد که پس از وقوع رخدادهایی اینچنین، همراه با کمکهای مادی به نیازهای معنوی، روحی و اجتماعی مردم نیز رسیدگی شود که این امر مهم از طریق حضور روان­شناسان و جامعه­شناسان داوطلب در مناطق زلزله زده امکان پذیر می گردد. از دلایل موفقیت در امدادرسانی سریع، روحیهء نوع دوستی و تعاون مسؤولان، سیستم مدیریت امداد و نجات انعطاف­پذیر، مشارکت نزدیک مردم مناطق زلزله زده و دست اندرکاران در کشور است؛ به طوری که کلیهء امکانات امدادرسانی تا 72 ساعت پس از وقوع سوانح طبیعی در اختیار وزارت کشور (در سطح کشور) و در اختیار استاندار (در سطح استان) است؛ لذا مسؤولان امدادرسانی توانستند با بسیج امکانات، امدادرسانی مطلوب داشته باشند. متأسفانه علی رغم امدادرسانی خوب در روزهای اولیه، پس از یک یا دو هفته بعضی از نهادها از منطقه خارج و تا حدودی یک خلأ    کمک رسانی مشاهده شد؛ بعضی از نهادها هم بیشتر از حد وظیفه در منطقه حضور داشتند؛ لذا ضرورت دارد با یک برنامه ریزی دقیق حالت پایداری از نظر حضور نهادهای امدادی وجود داشته باشد که برای جلوگیری از معظلات اجتماعی بسیار مفید خواهد بود. برای رفع این مشکلات، نیاز به علمی کردن و دقیق تر شدن سیستم امدادرسانی است. خوشبختانه در مؤسسه اقدامات خوبی در این زمینه انجام شده است که امید است با مشارکت ستاد حوادث غیرمترقبهء کشور به مرحلهء اجرا درآید.
بازسازی که از بعد نظارتی، مدیریتی و هدایت به عهدهء وزارت کشور و از نظر طراحی و اجرا تحت نظر بنیاد مسکن می باشد نیز از دو بعد اجتماعی و فنی قابل بررسی است. این مسأله که دولت به منظور جلوگیری از آسیبهای اجتماعی و اسکان سریع آسیب دیدگان قصد دارد در اسرع وقت و حتی قبل از فصل سرما در سال جاری با بسیج کلیهء امکانات دولتی و بسیج مردمی 30000 واحد مسکونی برای آسیب­دیدگان بسازد، قابل تحسین است؛ به طوری که تاکنون بیش از 1500 واحد در اردبیل ساخته و تحویل داده شده است و در کلیهء روستاهای مناطق زلزله زده نیز بازسازی ادامه دارد. در این راستا، دولت با تخصیص وام بدون بهره به آسیب دیدگان و تهیهء مصالح یارانه ای سعی دارد که این امر مهم هرچه سریعتر تحقق یابد تا هموطنان آسیب دیده در فصل سرما دچار مشکل جدی نشوند. بازسازی سریع فواید و معایبی دارد. فایده آن سرعت عمل، صرفه جویی در هزینه ها، کاهش بعضی از آثار کوتاه مدت آسیبهای روانی و اجتماعی و از همه مهمتر مشارکت فعال مردم در بازسازی است. معایب آن می تواند عدم مطالعه دقیق مکانیابی، کاهش کیفیت، عدم کنترل و نظارت دقیق، عدم رعایت اصول فنی بازسازی و عموماً ساخت ساختمانهای آسیب پذیر و نامقاوم در برابر زلزله باشد. همچنین مشارکت مردم بدون نظارت علمی و فنی لازم، خلاف قانون نظام مهندسی کشور است و در نتیجه نمی توان انتظار داشت که به صورت اصولی ساختمان سازی مقاوم در برابر زلزله در مناطق روستایی انجام شود. علاوه بر این، تهیهء مصالح مناسب و نظارت دقیق (با توجه به بافت فنی بعضی از ادارات در شهرستانها) امکان پذیر نبوده و ساختمانهایی با کیفیت نازل ساخته خواهند شد؛ لذا این روش از نظر اجتماعی و فنی در دراز مدت اثر نامطلوب دارد.
برای تحلیل بیشتر این موضوع ابتدا، اصول صحیح بازسازی مرور، سپس، برنامه بازسازی بررسی و در پایان مواردی از بازسازی مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت.

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ٧:٠٥ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٥ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

تاريخ زلزله های بزرگ ايران

 

تاریخ زلزله های بزرگ ایران

 

ایران كشوری لرزه خیز است. ایران بر روی یكی از دو كمربند بزرگ لرزه خیزی جهان موسوم به «آلپا» قرار دارد و هر از گاهی زمین لرزه های بزرگی در آن بوقوع می پیوندد.

از سال 1340 تاكنون زمین لرزه های مختلف و در مواقعی ویران كننده مناطق مختلف كشور را با خسارات و تلفات سنگینی روبه رو كرده است كه آخرین آنها، زمین لرزه صبح روز جمعه  شهرستان بم می باشد.

آخرین زمین لرزه در ایران كه در سال 79 و در دو استان زنجان و قزوین با قدرت 2/5 در مقیاس ریشتر به وقوع پیوست، مناطق طارم، خدابنده، ابهر، خرمدره و سلطانیه و همچنین بویین زهرا را لرزاند و خسارت ها و تلفاتی به بار آورد. بیش از 500 نفر بر اثر وقوع این زمین لرزه كشته شدند.

بزرگترین زمین لرزه ای كه در سالهای اخیر در ایران به وقوع پیوست مربوط به 31 خرداد 1369 در استانهای گیلان و زنجان با قدرت هفت و سه دهم در مقیاس ریشتر بود. این زمین لرزه بیش از 40 هزار كشته برجای گذاشت كه خونبارترین زمین لرزه در ایران به حساب می آید. این زلزله در عرض چند ثانیه حدود و هزار و 100 كیلومتر مربع كه 27 شهر و 1871 روستا را در برمی گرفت، ویران كرد. این در حالی است كه دیگر كشورهای منطقه مانند، تركیه، سوریه، ارمنستان و یا افغانستان نیز به دلیل قرار گرفتن در این خط زلزله با تعداد بیشماری از این قبیل زمین لرزه ها رو به رو هستند. دانشمندان گفته‌اند كه دلیل این پدیده در بستر اقیانوسها كه نشانه های حركت شبه قاره هند به سمت قاره های آسیا و اروپا را آشكار می سازد، نهفته است.

قاره هند از 30 میلیون سال گذشته با سرعتی معادل 10 سانتی متر در سال به سمت قاره های اروپا و آسیا حركت كرده است و در زمان حاضر این سرعت به پنج سانتی متر در سال كاهش پیدا كرده است. فهرستی از زمان و میزان قربانیان زمین لرزه های به وقوع پیوسته در ایران در ذیل به طور خلاصه ارائه می شود :

 

- آوریل سال 1960 (فروردین / اردیبهشت 1339) 450 تن در شهر لار، واقع در جنوب كشور كشته شدند.

 

- سپتامبر 1962 (شهریور / مهر 1341) 11 هزار تن كشته و 200 روستا در غرب تهران ویران شد.

 

- اوت 1968 (مرداد / شهریور 1347) حدود 10 هزار تن در استان خراسان جان سپردند.

 

- آوریل 1972‌ (فروردین / اردیبهشت 1351) پنج هزار و 44 تن در جنوب كشور كشته شدند.

 

- آوریل 1977 (فروردین / اردیبهشت 1356) حدود 900 تن در منطقه اصفهان جان باختند.

 

- سپتامبر 1978 ((شهریور / مهر 1357) 25 هزار تن در شرق ایران كشته شدند.

 

- نوامبر 1979 (آبان / آذر 1358) 600 تن در شمال شرقی ایران جان سپردند.

 

- ژوئن 1981 (خرداد / تیر 1360)، یكهزار و 28 تن در استان كرمان كشته شدند.

 

- ژوئیه 1981 (تیر/ مرداد 1360) یكهزار و 300 تن در استان كرمان جان باختند.

 

- 21 ژوئن 1990 (31 خرداد 1369) حدود 40 هزار تن در شهر رودبار در شمال كشور در اثر سنگین ترین زمین لرزه كشته شدند.

 

- 28 فوریه 1997 (10 اسفند 1375) حدود یك هزار و 100 تن در اردبیل كشته شدند، بزرگی آن زمین لرزه، 5/5 درجه در مقیاس ریشتر بود.

 

- 10 مه 1997 (20 اردیبهشت 1375) یكهزار و 613 تن در بیرجند بر اثر زمین لرزه با بزرگی 1/7 درجه در مقیاس ریشتر، جان باختند.

 

به گفته كارشناسان امور شهری مقاوم سازی ساختمانها و تقویت سازه های ساختمانی در امور شهرسازی و احداث بنا در شهرها و استفاده مناسب از تحقیقات در حوزه زمین شناسی و اقلیمی اساسی از جمله مولفه های بسیار مهمی است كه در كاهش خسارت و تلفات زمین لرزه هایی از این دست می تواند نقش مهمی داشته باشد. این واقعیت كه ایران در كمربند زلزله جهانی قرار دارد و استفاده از تجربیات دیگر كشورهای زلزله خیز و موفق در ساماندهی به امور شهری و مقاوم سازی شهرها در مناطق زلزله خیز بیش از گذشته احساس می شود.

كارشناسان فن معتقدند در صورتی كه هزینه های گزاف امداد رسانی و جبران خسارتهای مادی و معنوی حوادث طبیعی نظیر سیل و زلزله در مسیر بازسازی و ایجاد تغییرات بنیادی در حوزه شهرسازی و تمهیداتی لازم برای پیشگیری از حوادث غیر مترقبه قرار گیرد، نتایج به مراتب بهتر از گذشته خواهد بود.

 

 

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ٧:٠٠ ‎ب.ظ روز شنبه ۱٥ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

کاربد کانی ها در زندگی روزمره ۴

در هر ماده آرايشی مثل سايه روژگونه براق کننده ناخن لوسيون روژلب و پودر های آرايشی پيدا می شود .

کانی ها راه خودشان را به محصولات بهداشتی نيز که هر روز مورد استفاده قرار می گيرند پيدا کرده اند .

نمک يکی از کانی هايی است که در درمان بيماريهای پوستی موثر است و به صورت ماده افزودنی به صابون از آن استفاده می شود.

فلوئوريت به صورت فلورايد در خمير دندانها و آب آشاميدنی از پوسيدگی دندان پيشگيری می کنند .

کربنات کلسيم (کلسيت) و جوش شيرين (ناهکوليت) به علت دانه بندی ريز به عنوان ساينده دندانها در خمير دندانها به کار می روند .

مخلوط براکس و موم زنبور در کرم های پاک کننده به عنوان معلق کننده چربی ها (امولسيون کننده ) در آب مورد استفاده قرار گيرند .

اسيد بوريک به عنوان ماده ضد عفونی کننده به پودر های آرايشی افزوده می شود .

 

ادامه دارد 

منبع:http://womeninmining.org

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ٩:۱٤ ‎ب.ظ روز شنبه ۸ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

خانواده اسلامی

ششم بهمن روز خانواده اسلامی را به همه خانواده های عزيز کشورمان تبريک عرض می نمايم .

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ٥:٥٦ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٦ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

کاربرد کانی ها در زندگی روز مره ۳

اکسيد آهن

يکی از مهمترين کانی های رنگی ، اکسيد آهن است که از زمان کلئوپاترا در مصر باستان به شکل گل اخرای قرمز به عنوان سرخواب از آن استفاده می شده است . امروز اکسيد آهن برای ايجاد رنگ های قرمز ، نارنجی ، زرد ، قهوه ای و مشکی در مواد آرايشی بکار می رود .

ساير کانی ها و کاربرد هايشان

” اکسيد های کروم “ معمولا برای رنگ سبز و ” منگنز “ بنفش برای رنگ های ارغوانی ، زرشکی و ” سنگ لاجورد “ ممکن است .برای رنگ آبی (لاجوردی) در مواد آرايشی مورد استفاده قرار گيرند . برای بدست آوردن رنگ آبی سير و رنگ صورتی ، از مخلوط کائولن ، خاکستر ، سودا ، سولفور و ذغال سنگ استفاده می شود .

”طلا “ به عنوان رنگ دانه ، همواره در طول تاريخ مورد توجه بوده است ؛ چنانچه مصريان قديم از طلا برای رنگ کردن پوست و موی خود بهره می گرفتند .

از اين کانی هنوز هم در پودر ها و لوازم آرايشی استفاده می کنند تا ظاهر براق و درخشنده ی طلا به پوست بدهد .

همانطور که يک هنرمند نقاش سعی دارد در آغاز کار ، به يک پرده ی نقاشی خود رنگی سفيد ، روشن و درخشنده ببخشد ، اين روشنی را ،” روتيل“ يا ”دی اکسيد تيتانيوم “ به لوازم آرايشی می دهد و آنها را تا حدود روشن و مات می کند . دی اکسيد تيتانيوم به عنوان محافظ ضد آفتاب عمل می کند و مثل تالک و اکسيد آهن و طلا ، قرنها کاربرد داشته است .

 

ادامه دارد

منبع: http://womeninmining.org 

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ٧:٤٩ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٥ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :

کاربرد کانی ها در زندگی روزمره ۲

ميکا

ميکا ، نوعی کانی است که از آن به طور گسترده در سايه ی چشم ، پودرهای آرايشی، روژلب و براق کننده ی ناخن استفاده می شود تا به آنها درخشندگی و جلای مرواريد گونه بدهد.

ميکا در مقابل اشعه ی ماورا بنفش، نور، گرما ، هوا و مواد شيميايی مقاوم است و موجب چسبيده شدن مواد آرايشی به پوست می شود که در اين خاصيت مثل تالک عمل ميکند.

همچنين مانند تالک خاصيت لغزندگی داردو می تواندبه جای تالک در مواد آرايشی کاربرد داشته باشد. هنگامی که با لايه ای از اکسيد آهن پوشش داده شود ورقه های فلسی شکل آن مثل طلا می درخشد.

کائولن

کائولن يک کانی رسی است که به مواد آرايشی اضافه می شود تا رطوبت را جذب کند .

کائولن می تواندپوشش خوبی روی پوست بوجود آوردو در مقابل مواد چرب و کرم ها مقاوم است.

کائولن و يک کانی ديگر به نام ”بنتونيت“ ، مواد پايه و اصلی ماسک های آرايشی هستند و البته گاهی نيز به عنوان پاک کننده آرايشی مورد استفاده قرار می گيرند .

کائولن وساير کانی های رسی ، به عنوان پر کننده ی محصولات گوناگون نيز کاربرد دارند.

”پودر کلسيت “ ، يا کربنات کلسيم جذب کننده رطوبت است و به همين دليل

کلسيت و” دولوميت “ به پودرهای آرايشی اضافه می شوند تا قابليت جذب رطوبت آنها را افزايش دهند.

وقتی سخن از مواد آرايشی است ، موضوعی که نقش اصلی را بازی می کند ، رنگ آنها است .کانی ها به چشم ها ، گونه ها ، لب ها و ناخن ها ، رنگ می بخشد.

 

ادامه دارد

 

منبع:http://womeninmining.org

  
نویسنده : ویدا وحیدنیا ; ساعت ٧:٢٢ ‎ب.ظ روز شنبه ۱ بهمن ۱۳۸٤
تگ ها :