پرفسور حسین زمردیان   

بی شک یکی از مفاخر  و چهره های ماندگار روزگار ما ،پرفسور حسین زمردیان است که حق بسیار بزرگی بر  اعتلای علوم پایه ما داشته و دارد. همانطور که در ادامه خواهید خواند دکتر زمردیان در هفت و یک سالی که از خدای سبحان عمر گرفته اند منشا خیرات بزرگی در فیزیک ،هواشناسی ،اقیانوس شناسی ،نجوم ،جغرافیا ،زمین شناسی و....بوده اند و در این علوم شاگردانی را تربیت کرده اند که اکنون خود اساتیدی برجسته هستند.وبلاگ هواشناس ضمن خسته نباشید مضاعف به وی آرزوی سلامتی و طول عمر را از خدای منان خواستار است.

"هرچند نگارنده تا کنون افتخار شاگری ایشان را نداشته ام و در این مورد افسوس می خورم ولی بصورت غیر مستقیم توسط کتابهایی که ایشان به رشته تحریر و یا ترجمه کرده اند بهره ها برده ام و شاگردی کردم .از همین رو بسیار مسرور خواهم شد جهت ارتباط با وی و همچنین استفاده از دانش گسترده ایشان مرا راهنمایی نمایید"

 

پروفسور   حسين زمرديان متخصص ژئوفيزيك و بنيانگذار مركز ملى اقيانوش شناسى
متولد ،۱۳۱۵ شيراز
-
دكتراى تخصصى در رشته «ژئو دزى» از دانشگاه فنى مونيخ ۱۳۴۶
-
دستيار پژوهشى مؤسسه تحقيقات ژئودزى آلمان وابسته به آكادمى علوم استان باواريا
-
۴۰ سال تدريس در دانشگاه هاى مختلف ايران
-
تأسيس و رياست مركز اقيانوس شناسى
-
تأسيس و رياست دانشگاه هرمزگان
-
رياست كميته ملى اقيانوس شناسى وابسته به كميته ملى يونسكو ايران
-
معاون مؤسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران
-
رياست مؤسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران
-
رئيس انجمن ژئوفيزيك ايران
-
رياست گروه واژه گزينى فرهنگستان زبان و ادب فارسى
-
برخى از آثار تأليفى وى عبارتند: كاوش ژئوفيزيك، ژئوفيزيك كاربردى (در دو جلد)، مبانى نجوم، اطلس ابرهاى دريايى، واژه نامه علوم زمين و...

حسين زمرديان از نخستين دانش آموختگان رشته ژئوفيزيك در ايران است كه تحصيلات مقدماتى خود را زير نظر اساتيد گرانمايه دانشگاه تهران همچون زنده ياد دكتر محمود حسابى، زنده ياد دكتر كشى افشار - بنيانگذار ژئوفيزيك در ايران- دكتر جناب، دكتر خمسوى و دكتر روشن به پايان برده است و از نخستين سال هاى تأسيس مؤسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران، بيش از ۴۰ سال در زمينه آموزش و تحقيقات ژئوفيزيك فعاليت داشته است.
پايه گذارى دانشگاه هرمزگان، رياست مؤسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران، رياست كميته ملى اقيانوس شناسى وابسته به كميته ملى يونسكو و رياست انجمن ژئوفيزيك ايران از جمله ديگر مسؤوليت هاى علمى و اجرايى مؤسس و نخستين رئيس مركز ملى اقيانوس شناسى تا پيش از بازنشستگى از دانشگاه تهران حسين زمرديان بوده است.
زمرديان مدت ده سال نيز به عنوان نماينده ايران در كميسيون بين الدول اقيانوس شناسى يونسكو در پاريس در اجلاس هاى سالانه و دوسالانه اين كميسيون حضورى فعال داشته است. وى هم اكنون مديريت گروه ژئوفيزيك دانشگاه آزاد اسلامى واحد علوم و تحقيقات و رياست گروه واژه گزينى ژئوفيزيك را در فرهنگستان زبان و ادب فارسى برعهده دارد.
او كه علاوه بر فعاليت هاى گسترده آموزشى، پژوهشى و اجرايى نقش مؤثرى در راه اندازى و فعاليت هاى انجمن ژئوفيزيك ايران در دوره هاى مختلف داشته، ضمن بازگويى گوشه هايى از زندگى و تلاش هاى علمى اش، از دغدغه هاى خود در بازيابى جايگاه انجمن هاى علمى در روند تصميم سازى و برنامه ريزى هاى بخشى و كلان كشور مى گويد و اينكه «انجمن هاى علمى مى توانند بازوان توانمندى براى گسترش رشته هاى خود در سطح كشور و محفلى براى گردهمايى متخصصان مسن تر در كنار متخصصان جوان داشته باشند تا بتوان از تجربيات و مديريت نسل قبل در كنار نيروى كار و نسل جديد استفاده كرد و از همكارى اين نهادهاى علمى به عنوان ارگان هاى متخصص مشاور براى وزارت علوم، تحقيقات و فناورى و نيز دانشگاه ها و صنعت بهره گرفت.» (۱)

حسين زمرديان تاكنون پنج جلد كتاب را با عناوين كاوش ژئوفيزيك، ژئوفيزيك كاربردى (در دوجلد)، مبانى نجوم، اطلس ابرهاى دريايى و واژه نامه علوم زمين تأليف كرده است و در سال  ۱۳۶۸ جايزه بهترين ترجمه را براى كتاب ژئوفيزيك كاربردى دريافت كرده است. وى تاكنون بالغ بر ۳۰ مقاله علمى در مجلات معتبر داخلى و خارجى و ۲۰ مقاله در كنفرانس هاى داخلى و خارجى ارائه كرده و در سال ۱۳۵۵ جايزه بهترين مقاله كاربردى دانشگاه تهران را دريافت كرده است. او همچنين راهنمايى بيش از ۳۰ پايان نامه دانشجويى را در سطوح كارشناسى و كارشناسى ارشد برعهده داشته است و در سال ۱۳۸۱ از سوى آكادمى نفت و گاز قزاقستان به علت خدمات ارزنده اى كه در زمينه همكارى ايران با كشورهاى حاشيه درياى خزر و توسعه كارهاى علمى مربوط به اين درياچه انجام داده بود، به مقام استادى اين آكادمى نائل آمد.
حسين زمرديان متولد سال ۱۳۱۵ شيراز است و پس از طى تحصيلات متوسطه در دبيرستان هاى نمازى شيراز و هدف تهران به دانشگاه تهران راه يافت و در سال ۱۳۳۷ از اين دانشگاه فارغ التحصيل شد و در همين سال به عنوان دستيار آموزشگاه مؤسسه ژئوفيزيك تازه تأسيس دانشگاه، تدريس رشته گرافى سنجى را برعهده گرفت.
وى در سال ۱۳۴۳ موفق به اخذ درجه كارشناسى ارشد در رشته «ژئودزى» شد و در سال ۱۳۴۶ دكتراى تخصصى اش را در همين رشته از دانشگاه فنى مونيخ دريافت كرد. زمرديان در فاصله سال هاى ۱۳۴۱ تا ۱۳۴۶ به عنوان دستيار پژوهشى در مؤسسه تحقيقات «ژئودزى» آلمان وابسته به آكادمى علوم استان «باواريا» مشغول به فعاليت شد و در اواخر سال ۱۳۴۶ به ايران بازگشت و از ابتداى سال تحصيل ۱۳۴۷ با رتبه استاديارى در مؤسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران مشغول به تدريس شد. او طى فعاليت علمى خود در دانشگاه تهران بارها جهت مذاكره و همكارى و بازديد از دانشگاه هاى مختلف به كشورهاى آلمان، فرانسه، آمريكا، پرتغال، روسيه، ژاپن، كويت و هندوستان سفر كرده است.
طى سال هاى ۱۳۷۱ تا ۱۳۷۴ زمرديان تصدى رياست مركز ملى اقيانوس شناسى را برعهده داشت و تلاش گسترده اى را براى تقويت برنامه هاى اقيانوس شناسى منطقه خاورميانه به كاربرد و در اين راستا به اقداماتى از جمله تأسيس يك ايستگاه بزرگ تحقيقاتى در چابهار و راه اندازى اولين سايت ماهواره اى مطالعات اقيانوسى در تهران انجام داد كه با توجه به نبود تجهيزات كافى ميدانى نقش مهمى در توسعه فعاليت هاى پژوهشى اقيانوس شناسى كشور داشت. او كه سال هاى متمادى در سطوح كارشناسى، كارشناسى ارشد و دكترا به تدريس در رشته هاى «گرافى سنجى»، «گرافى سنجى پيشرفته»، «ژئودزى فيزيكى»، «ژئو فيزيك عمومى»، «نجوم مقدماتى»، «نقشه بردارى»، «تئورى پتانسيل» و فيزيك فضا اشتغال داشته درباره پيشينه آموزش ژئوفيزيك در ايران مى گويد: « از همان ابتدا كه پايه تحصيلات كارشناسى ارشد در مؤسسه ژئوفيزيك در دانشگاه تهران گذاشته شد، آموزش تمام گرايش هاى ژئوفيزيك همراه با عمليات ميدانى بود تا دانشجو در چارچوب اين برنامه بتواند به روش هاى علمى ژئوفيزيك آشنا شده و پس از فراغت از تحصيل بتواند در سازمان هاى اجرايى ژئوفيزيك و صنعت مفيد واقع شود. امروزه با توسعه آموزش عالى كشور، رشته ژئوفيزيك نيز همانند ساير رشته ها در بسيارى از دانشگاه ها پايه گذارى شده كه خود نويد بسيار خوبى براى آتيه كشور ما ايران است كه داراى ظرفيت هاى معدنى بسيار و نيز ذخاير وسيع و سرشار نفت و گاز و... است.

نكته حائز اهميت اين است كه در رشته هايى نظير ژئوفيزيك نمى توان تنها به دروس تئورى بسنده كرد بنابراين توصيه مى شود كه تجهيزات كافى براى عمليات ميدانى دانشجويان از قبل فراهم شود تا فارغ التحصيلان اين رشته همانگونه كه انتظار مى رود بتوانند مفيد واقع شوند.» (۲)
او معتقد است كه كمبود مدرس در اين رشته كه در سطح جهانى نيز رشته اى نوپاست طلب مى كند كه دانشگاه ها و مراكز آموزشى مختلف و صنعت با هم همكارى نزديكى در تربيت دانشجويان داشته باشند و تعداد پذيرفته شدگان در هر گرايش برحسب نياز بخش هاى اجرايى و صنعتى مربوطه برنامه ريزى شود.
حسين زمرديان از اعضاى اصلى كسانى بود كه انجمن علمى ژئوفيزيك ايران را پايه گذارى كردند و اين انجمن به عنوان قديمى ترين و فراگيرترين نهاد علمى اين رشته در كشور نقش مؤثرى در گستره علوم مربوطه ايفا كرده است.
درباره تأسيس اين انجمن مى گويد: «اين انجمن در سال ۱۳۵۴ تأسيس شد و مؤسس آن زنده ياد استاد «كشى افشار» بود و من نيز معاونت انجمن را در آن سال ها عهده دار بودم. پس از تأسيس هم در دوره هاى مختلف به عنوان مسؤول يا عضو هيأت مديره انجمن فعاليت داشته ام
و ادامه مى دهد كه «به اعتقاد من انجمن هاى علمى مى توانند بازوهاى توانمندى براى گسترش رشته هاى خود در سطح كشور بوده و محفلى براى گردهمايى متخصصان مسن تر در كنار متخصصان جوان باشند تا بتوان از تجربيات و مديريت نسل قبل در كنار نيروى كار نسل جديد استفاده كرده و از همكارى اين نهادهاى علمى به عنوان ارگان هاى متخصص مشاور براى وزارت علوم، تحقيقات و فناورى و نيز دانشگاه ها و صنعت بهره گرفت
زمرديان كه از سال ۱۳۸۰ دوران جديدى از فعاليت هاى انجمن ژئوفيزيك را هدايت مى كند، مى گويد: انجمن در اين سال با انتخاب تعدادى از متخصصان ژئوفيزيك فعاليت مجدد خود را آغاز كرد و در حال حاضر برنامه هاى منسجم و مشخص اين انجمن راه خود را در جهت هدف هايى كه چنين انجمن هايى دارند باز مى كند. البته انجمنى مثل انجمن ژئوفيزيك دشوارى هاى بسيار زيادى در مقايسه با ساير انجمن ها دارد. چرا كه اين رشته نوپا نه تنها در ايران كه حتى در كشورهاى پيشرفته نيز تا حد زيادى ناشناخته است. اين انجمن يك خانواده كوچك علمى است كه با كمبود منابع مالى و انسانى در فعاليت هاى خود روبروست كه اين امر حمايت مضاعفى را از سوى مسؤولان علمى كشور بويژه معاونت پژوهشى وزارت علوم، تحقيقات و فناورى طلب مى كند
او درباره فعاليت هاى انجمن در دوره جديد مى گويد: انجمن طى سال هاى ۸۱ تا ۸۲ دو كنفرانس ژئوفيزيك در ايران برپا كرد و ۴ كارگاه آموزشى در اين كارگاه ها از اساتيد برجسته خارجى استفاده شد و بيشتر حمايت ها را مديون سازمان هاى اجرايى نظير پژوهشگاه صنعت نفت، سازمان هاى زمين شناسى و هواشناسى كشور، مركز تحقيقات ساختمان و مسكن و تا حد محدودى نيز مؤسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران هستيم. شركت هاى خصوصى ژئوفيزيكى هم در برگزارى كنفرانس ها و كارگاه هاى ما حمايت هاى مالى و معنوى بسيارى انجام داده اند. در طول سال ۸۳ ما براى يك همايش ژئوفيزيك اكتشافى در اسفندماه، دو كارگاه آموزشى در زمينه هاى ژئوفيزيك دريايى و پيش نشانگرهاى زلزله، سه دوره آموزشى در مورد پردازش لرزه اى، پردازش و تحليل شتاب نگاشت ها و نشانگرهاى لرزه اى و كابرد آن در توصيف مخازن هيدروكربنى برنامه ريزى كرده ايم.
انجمن ژئوفيزيك علاوه بر اين ها تصميم به اهداى دو جايزه علمى در هر سال گرفته كه يك جايزه به نام «زنده ياد استاد كشى افشار» كه در سه بخش سالانه به بهترين پايان نامه كارشناسى ارشد، بهترين رساله دكترا و بهترين مقاله در زمينه ژئوفيزيك است. جايزه دوم اين انجمن جايزه «استاد محمدحسن گنجى» است كه در سه بخش بهترين پايان نامه كارشناسى ارشد، رساله دكترا و مقاله پژوهشى هواشناسى اهدامى شود.
زمرديان امكان پيش بينى زلزله را به لحاظ علمى محال مى داند و مى گويد: «تاكنون هيچ روشى كه بتواند زمان وقوع زلزله را پيش بينى كند به دست نيامده و روش هايى نظير استفاده از «ابرهاى يونى» در حد تحقيقات است و هيچ نتيجه قطعى نداشته است.» او ادامه مى دهد كه «تنها چند سال پيش در منطقه اى از چين، دانشمندان با تحقيق بر روى فعاليت گسل ها و مطالعه پارامترهاى مختلف طى هفتاد سال با استفاده از روش هاى سنتى، موفق به پيش بينى وقوع زلزله چند ساعت قبل از وقوع شدند و در حال حاضر با وجود پيشرفت دانش نمى توان اين مسأله را پيش بينى كرد
حسين زمرديان در طول ۳۵ سال خدمت در آموزش عالى كشور همواره در سمت هاى مديريتى نقش سازنده اى در بسيارى از زمينه هاى تخصصى ژئوفيزيك و علوم وابسته در كشور داشته اند ك اندازه گيرى شبكه هاى گرافى سنجى كشور، اندازه گيرى گرافى سنجى بر روى شبكه هاى ترازيابى درجه اول ايران و از همه مهمتر ايجاد خط هاى «كاليبراسيون» جاذبه براى كاليبره كردن دستگاه هاى گرافى سنج، با كمك مؤسسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران و سازمان نقشه بردارى كشور از جمله اين فعاليت ها بوده است. خط مكاليبراسيون گرافى سنج در كشور از بندرعباس در جنوب ايران تا آستارا در شمال ادامه دارد و شامل ۷۹ ايستگاه است.
برگرفته از وبلاگwww.havashenas.blogfa.com

 

 

لینک
سه‌شنبه ۱۱ دی ۱۳۸٦ - ویدا وحیدنیا