حرکات زمین

نقشه زمین طول جغرافیایی (λ) در نقشه بالا طول جغرافیایی،‌ به صورت خطوطی عمودی و خمیده نشان داده‌اند. ولی هر کدام در واقع نیمی از یک دایره بزرگ هستند، با شعاع‌های برابر. عرض جغرافیایی (φ) خطوط عرض جغرافیایی، به صورت خطوطی صاف و افقی نشان‌داده‌شده‌اند. ولی در واقع دایره‌هایی هستند به شعاع‌های متفاوت. خط استوا،‌ زمین را به دو نیمکره شمالی و نیمکره جنوبی تقسیم می‌کند. استوا عرض جغرافیایی صفر است.

طول جغرافیایی، سیستم مختصات جغرافیایی شرقی، غربی‌ است که در نقشه‌کشی و جهت‌یابی از آن استفاده می‌گردد. این سیستم مختصات مکانی را بر اساس فاصله‌اش از یک نصف‌النهار اصلی نشان‌می‌دهد. عدد طول جغرافیایی، به صورت زاویه‌ای بین صفر و مثبت ۱۸۰ یا منفی ۱۸۰ درجه بیان می‌گردد. معمولاً (نه همیشه) طبق قرارداد، اعداد مثبت نشان‌گر طرف شرق بودن نقطه نشان‌داده شده‌است.


در طول تاریخ مبداهای زمانی گوناگونی برای «نصف‌النهار اصلی» استفاده می‌شده‌است. تا اینکه در سال ۱۸۸۴ طی کنفرانس جهانی نصف‌النهاری، قرار گذاشته‌شد تا بعد از این تنها از رصدخانه گرینویچ به عنوان مبدا استفاده‌گردد.

هر درجه جغرافیایی معمولاً به ۶۰ دقیقه تقسیم می‌گردد و هر دقیقه نیز متعاقبا از ۶۰ ثانیه تشکیل شده‌است. بنابراین یک صورت معمول نشان‌دادن طول جغرافیایی به صورت روبروست:‎ ۲۳° ۲۷′ ۳۰" E‏ البته این مقدار به صورتهای دیگری نیز نشان داده‌می‌شود. (مثلاً ده‌دهی بیان کردن قسمت ثانیه)


خورشید هر ۲۴ ساعت یک بار دور کره زمین را می‌گردد و کل زمین نیز ۳۶۰ درجه طول جغرافیایی است. در نتیجه هر ۱۵ درجه تغییر طول جغرافیایی یک «ساعت» محسوب می‌شود. این امر مبنای تعیین مناطق زمانی است.

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

حرکات زمین بطور کلی شاملحرکتوضعی وحرکتانتقالی می‌باشد. حرکت زمین به دور محوری که نسبت به سطح مدار آن زاویه 23 درجهو 27 دقیقه تشکیل می‌دهد را حرکت وضعی می‌گویند که هر 24 ساعت اتفاق می‌افتد و حرکتزمین را رویمدار بیضیشکلی که قطر اطول آن بالغ بر بر 930 میلیون کیلومتر و به دورخورشید را حرکت انتقالی می‌گویند که در هر 365 روز و 6 ساعت اتفاق می‌افتد. تمایل محورزمین نسبت به مدار آن در طول حرکت انتقالی فصول را بوجودمی‌‌آورد.

 

حرکت وضعی زمین

زمین در هر 24 ساعت یکبار به دور محوری که نسبت به سطحمدار آن زاویه 23 درجه 27 دقیقه تشکیل می‌دهد، می‌چرخد یعنیزمین هر 24 ساعت یک بار از غرب به شرق به دور خود می‌گردد، از این حرکتشبو روز حاصل می‌شود. به علت صلب بودن زمین ،سرعتخطی نقاط مختلف آن متناوب است بطوری که سرعت خطی زمین در استوا 465.7 متر درثانیه و سرعت خطی آن در قطبین صفر است. در هر لحظه نیمی از زمین مقابل خورشید قرارمی‌گیرد و نیمی دیگر تاریک است به این حرکت که به دور محور فرضی زمین است که ازقطبین می‌گذرد حرکت وضعی می‌گویند. و به این قسمت از نیمه روشن زمین دایره عظیمهروشنایی نام نهاده‌اند.

تمایل محور زمین سبب می‌شود که در دو فصل زمستان وتابستان بخصوص دایره عظیمه روشنایی قسمتی از قطبین را شامل شود و طول شبانه روز دردو نیمکره شمالی و جنوبی و در فصول مختلف سال یکسان نباشد. زمین در هر ساعت 15 درجهبه دور خورد می‌گردد طول هر روز از تقسیم زاویه بینطلوع و غروب خورشیدبه 15 بدست می‌آید. دراعتدالین طول شبانه روز با همدیگر برابر است.


 

حرکت انتقالی زمین

زمین در هر 365 روز و 6 ساعت یکبار روی مدار بیضی شکلیکه قطر بزرگ آن 930 میلیون کیلومتر طول دارد و خروج از مرکز آن 0.0167 است به دورخورشید می‌چرخد. سرعت حرکت انتقالی زمین تقریبا 108000 کیلومتر در ساعت است. تمایلمحور زمین نسبت به مدار آن ، در طول حرکت انتقالی فصول را بوجود می‌آورد. مدار انتقالی زمینکاملا دایره نیست ، بلکهبیضوی است و خورشید در یکی از دو کانون آن قرار دارد.

تاثیر حرکات زمین و تغییر فصول

اگر محور زمین کاملا بر مدار انتقالی عمودبود، تغییر فصول و تغییر طول شبانه روزی پیش نمی‌آمد ولی ثابت بودن جهت محوری و درنتیجه ثابت بودن زوایه تمایل محوری نسبت به مدار حرکت انتقالی سبب می‌گردد که درتابستان در نیمکره شمالی خورشید در حد مدار 23.5 شمالی یعنیمدار راس السرطانبه حالت عمودی بتابد ودایره عظیم روشنایی قطب شمال را در بر گیرد ولیقطبجنوب در تاریکی به سر برد. در همین حال خورشید در نیمکره شمالی وسط روز دربالای افق ظاهر می‌شود و مقدارانرژیخورشیدی که به نیمکره شمالی می‌رسد بیشتر از نیمکره جنوبی است.

درزمستان در نیمکره شمالی وضع برعکس است. خورشید در اوج خود در حد مدار 23.5 جنوبخط استوابه حالت عمودی بر زمین می‌تابد. دایره عظیمه روشنایی قطب جنوب را روشن می‌کند و قطب شمال در تاریکی فرو می‌رودخورشید در نیمکره شمالی در افق پائین ظاهر می‌شود ولی در نیمکره جنوبی در افقبالاست. انرژی خورشیدی در این در این حال بیشتر به نیمکره جنوبی می‌رسد. مدار 23.5نیمکره جنوبی راراس الجدیمی‌گویند.

تاثیر حرکات زمین بر تغییر طول شب و روز

در نیمکره شمالی و در فصل تابستاندایره عظیمه روشنایی از قطبین نمی‌گذارد و این دایره در عرصه‌های بالا بیش از 1800طولکرهزمین را روشن می‌کند، در نتیجه طول شب و روز در تابستان با همدیگر فرق می‌کند. چون طول ساعات هر روز در هر نقطه از تقسیم درجات دایره عظیمه روشنی آن روز و در آنمکان 150 بدست می‌آید، لذا در تابستان در نیمکره شمالیروز‌ها بلند و شبها کوتاهاست.

در اواسط فصول پاییز و بهار (یا حد اعتدالین) به خاطر حفظ تمایل محوریزمین ، در ضمن حرکت انتقالی ، دایره عظیمه روشنایی از قطبین می‌گذرد، در نتیجه درهر دو نیمکره شمالی و جنوبی دایره عظیمه روشنایی ، در تمام عرضهای جغرافیایی تقریبادر وسط این دو فصل 180 زمین را در بر می‌گیرد و طول شبانه روز باهم مساوی و برابر 12 ساعت می‌شود. طول شبانه روز در مدت زمان حرکت وضعی و تعداد روزها در حرکتانتقالی یک سال همیشه ثابت نبوده است.

طول شبانه روز در فصول مختلف سال تایک ربع ساعت اختلاف پیدا می‌کند به علاوه طول شبانه روز در چهار صد میلیون سال پیشفقط 22 ساعت بوده است و تعداد روزهای سال به چهار‌صد می‌رسیده است. این مطلب را ازروی نمو روزانه مرجانها حساب کرده‌اند. در سطح زمین نقاطی که در بین استوا و عرضهای 230.5 شمالی یا جنوبی هستند دو بار در سال ، در ظهر ، خورشید بر آنها بطور عمودیمی‌تابد و فاقدسایه هستند.

مباحث مرتبط با عنوان

 

نگاه اجمالی

خورشیدهر روز از مشرق طلوع می‌کند و به آرامی بالا می‌آید. مسیر حرکت آن درآسمان

/ 0 نظر / 138 بازدید